Uzmanlar, bilirkişinin de sektörü bilen isimler arasından seçilmemesi halinde operasyondan sonuç alınamayacağını vurguluyor.
İstanbul Menkul Kıymetler Borsası’nda manipülasyon yaparak haksız kazanç elde ettikleri iddiasıyla gözaltına alınanların sayısı 44’e yükseldi. Ancak davanın ihtisas mahkemesinde görülmemesi ve bilirkişilerin uzman kişiler arasından seçilmemesi halinde operasyondan sonuç alınamayacağı belirtiliyor. İMKB ve Sermaye Piyasası Kurulu kaynaklarından edinilen bilgiye göre, her yıl savcılığa 100’ü aşkın suç duyurusunda bulunuluyor. Ancak dava aşamasında bilirkişi seçimi gelişigüzel yapıldığı için manipülasyona adı karışan kişi ya da şirketlere cezai yaptırım uygulanamıyor. Kanuna göre Borsa üzerinden haksız kazanç elde edenler hakkında ağır para ve 6 yıla kadar hapis cezası öngörülüyor. Fakat şu ana kadar sadece bir kişi ceza aldı. Eski futbolcu Mecnur Çolak, manipülasyon suçundan 1,5 yıl hapis ve 1,1 milyon YTL para cezasına çarptırıldı. Dava halen temyiz aşamasında. Borsa vurguncuları, ceza almamak için 3 yaşındaki çocukların bile üzerine şirket kurmuş. Sektörü bilen isimlerin bilirkişi atanmaması halinde son Borsa operasyonundan sonuç alınamayacağı kaydediliyor. Sermaye piyasaları gibi uzmanlık gerektiren bir alanda bilirkişinin ne kadar önemli olduğu Halil Güvener hakkında açılan davalar sırasında ortaya çıktı. Birçok şirketin hisselerinde gerçekleştirdiği manipülasyonlarla gündeme gelen Güvener, İMKB ve SPK uzmanlarına verdiği ifadelerde şöyle demişti: “Hakkımda 95 dava açıldı, bu, bilirkişileri zengin etmekten başka işe yaramaz.”
Geçmişteki hataların devam eden operasyonda tekrar edilmemesi gerektiğini belirten konuya yakın bir kaynak, "Önceki davalarda bilirkişi emekli muhasebeci, banka genel müdürü ve öğretim üyesi gibi konuya vakıf olmayan kişilerden seçildi. Borsa ve SPK konuya taraf olduğu için mahkemeye bilirkişi veremiyor. Dışarıdan seçilen isimler de ya yüksek rüşvetlerle satın alınıyor ya da iddianamenin boşa çıkmasını sağlayacak alakasız ifadelerle rapor hazırlıyor." tespitini yapıyor. Aynı kaynak mahkemelerin yetersizliğini ise şu şekilde özetliyor: “Bir hisse senedinde gerçekleşen manipülasyonu ortaya çıkarıp, rapor yazılıyor. Rapor SPK'ya gidiyor, oradan da adliyeye intikal ediyor. Mahkemede önüne konan dosyayı inceleyen hakim diyor ki; ‘Ne var bu alışverişte? Adam hisse almış, parasını da ödemiş!...' Manipülatör, bu karar sonrasında hiçbir ceza almadan serbest kalıyor.” Aynı kaynağın verdiği bilgiye göre, manipülatif faaliyetlerin piyasa etkinliğindeki olumsuz etkileri dolayısıyla gelişmiş ve gelişmekte olan tüm piyasalarda yasaklayıcı ve cezai müeyyideler uygulanmakta. Ancak ülkemizde yürürlükte olan mevzuat tam olarak uygulanmıyor. Uygulanan cezaların ise caydırıcı etkisi yok. Uygulamadaki aksaklığın en büyük nedeni, ihtisas mahkemelerinin olmayışı. Oldukça karışık olan borsadaki manipülatif işlemleri, konu hakkında yeterli bilgiye sahip olmayan hakimlerin çözebilmesi zor. Borsa'da bugüne kadarki en kapsamlı spekülatör ve manipülatör operasyonu devam ederken ilginç ayrıntılar ortaya çıkıyor. SPK aylar öncesinde ‘küçük yatırımcının canını yakan manipülatörlerin işini bitirelim' düşüncesiyle düğmeye bastı. İMKB'den manipülasyonlara sık sık adı karışan isimlerle ilgili ayrıntılı raporlar alınırken polisle işbirliği yapıldı ve söz konusu isimlerin telefonları dinlemeye alındı. Aylar süren dinleme sürecinde yeni isimlerle operasyon derinleştirildi. Konuya yakın kaynaklara göre, dinleme kayıtları bu kez mahkemede işi kolaylaştırabilir. Edinilen bilgiye göre, eski futbolcu Mecnur Çolak'a SPK 2001 yılından bu yana 28 kez işlem yasağı koydu, 30'a yakın suç duyurusunda bulundu. Buna rağmen yılmadan işlemlere devam eden Çolak, en çok Ersu, Ünal Tarım, Koniteks, Vakıf şirketleri, Boyasan, ÇBS, Avrasya Menkul, Işıklar Ambalaj, Çemtaş, Yataş, İdaş, Mert Gıda ve EGS şirketlerinde manipülasyonlar yaptı. En son gözaltına alınan ve malvarlığına