Kuraklık ve ekonomik kriz nedeniyle 2008'i geçen yıla oranla yüzde 20'nin üzerinde daralma ile kapatacak olan traktörcüler, hurda teşviği bekliyor. Traktörcüler, 200 bin traktörün hurdaya ayrılması ile sektöre 500 milyon YTL yeni kaynak sağlanacağını belirtiyor.
Hükümetin Türkiye'deki otomobil satışlarında toplam yüzde 61.6 ile yüzde 117 arasında değişen oranlarda alınan verginin ÖTV ayağında kademeli indirim yapacağı yönünde verdiği sinyaller traktörcülere umut oldu. Kuraklık ve ekonomik kriz nedeniyle 2008'i 2007'ye oranla yüzde 20'nin üzerinde daralma ile kapatacak olan traktörcüler, hurda teşviği bekliyor.
Türk Traktör Genel Müdür Yardımcısı İrfan Özdemir, eski traktörünü değiştirmek isteyenlere otobüs, kamyon veya otomobilde daha önce yapıldığı gibi vergi muafiyeti gibi destekler sağlanması yönündeki taleplerini bir rapor hazırlayarak hükümete ilettiklerini belirterek, "Otobüs, kamyon, otomobilde çeşitli dönemlerde hem hurda teşviği hem de vergi indirimi yapıldı. Ama bugüne kadar traktöre hiç verilmedi. Traktör alımlarında ÖTV yok ama KDV alınmayabilir ya da daha düşük kredi desteği verilebilir" dedi. Tarlalarda halen 60'lı yıllarda satın alınan traktörlerin kullandığını belirten Mahindra Türkiye Temsilcisi İlçe Otomotiv Genel Müdürü Mehmet Önder ise "Dekar başına üretkenlik ve kârlılık çok önemli. Makina parkı da burada en önemli unsurlardan biri. Bunun için çiftçinin desteğe ihtiyacı var" açıklamasını yaptı.
Çiftçinin kredi sicili bozuk
Traktör satışları kuraklık ve piyasalardaki durgunluk nedeniyle sürekli düşüş trendinde. Sektörün yıllık 42 bin adetlik satışı 2006'da 39 bin 500'e düştü. 2007'de de satışlar yüzde 10 gerileyerek 34 bin 950 adete indi. Bu yıl ise pazardaki düşüşün daha fazla olduğunu belirten Türk Traktör Genel Müdür Yardımcısı İrfan Özdemir, şöyle devam etti: "Eylül sonuna kadar 21 bin 500 traktör satıldı. Biz yıl sonunda pazarın maksimum 26 binler seviyesinde olmasını öngörüyoruz. Tarım sektörünün GSMH'ye katkısı yüzde 13'lerden 9.5'e düştü. Çiftçi borç batağında. Elinde eski traktörü olan çiftçi nakit ihtiyacı olduğundan bayiye gidip satıyor. Ardından da uzun dönem vadeli kredi kullanarak yeni traktör alıyor. Yani bir finansman aracı olarak kullanıyor. Şimdi ise kredi faizleri de yükseldi, yüzde 2'lere dayandı. Bugün 10 çiftçiden 7'sinin kredi sicili bozuk. Çoğunun kredi kartı borcu var. Sektörün Tarımsal Mekanizasyon Kurulu, Sanayi ve Maliye Bakanlığı'na 'hurda traktör teşviği' konusunda öneri de bulundu."
Mahindra Türkiye Temsilcisi İlçe Otomotiv Genel Müdürü Mehmet Önder ise "Türkiye'nin yılda 30 bin yıllık tarım makinası satış potansiyeli var. Bunun 40 binlere ulaşması gerek. Çiftçiye düşük oranlı kredi desteği ya da nakit şeklinde destek verilmesi gerekiyor" açıklamasını yaptı.
Yarım milyon traktör ömrünü doldurmuş
Bakanlıklara gönderilen raporda, traktör ithalatının hızla arttığına değinilerek 2002'de 124 adet olan ithal traktör sayısının 2007'de 7 bin 321 adet ile toplam pazarın yüzde 24'ü seviyesine çıktığı belirtildi. AB dışındaki ülkelerden yapılan komple traktör ve traktör aksam ve parçaları ithalatında, otomobil ithalatındaki gibi en az yüzde 10 seviyesinde gümrük vergisi alınması gerektiği vurgulanan taslak öneride yerli imalatçı tanımının da yeni kriterlere bağlanması gerektiği savunuluyor. TÜİK'e göre 2007 itibariyle Türkiye'de trafiğe kayıtlı yaklaşık 13 milyon traktör bulunuyor.
Bunların yüzde 44'ü 24 yaşın üzerinde. Mekanik ve ekonomik ömrünü doldurmuş olan bu 580 bin adet traktörün 200 bin kadarı da 35 yaşın üzerinde bulunuyor. Bakım onarım maliyetleri ve diğer işletme giderleri olağanüstü artan bu araçlar yüksek emisyon değerleriyle de çevreyi kirletiyor. Traktörcüler, bu yaşlı traktörlerin bir plan dahilinde uygulamaya konacak bir teşvik projesiyle hurdaya ayrılarak parkın yenilenmesini istiyor.
Raporda ilk olarak 35 yaş ve üzerindeki 200 bin traktörün iki aşamada subvansiyonlu hurda bedelleri ödenerek hurdaya ayrılamasının sağlanması öneriliyor. Yaklaşık 500 milyon YTL dolayında kaynak gerektireceği hesaplanan bu uygulama sonunda yılda 300 milyon litre dolayında yakıt tasarrufu, 250 milyon YTL bakım-onarım gider tasarrufu sağlanacağı vurgulanıyor. Ayrıca bu eski traktörlerin hurdaya ayrılmasıyla çevreye 360 bin ton daha az azotlu bileşikler, 33 bin ton daha az kurum, 510 bin ton daha az karbon monoksit, 100 bin ton daha az hidro karbon yayılımı gerçekleşeceği tahmin ediliyor. Teşviğinin kaynağını oluşturacak eski traktörlere, değişimlerde 3 bin YTL ile 5 bin YTL arasında ödeme desteği verilmesi öngörülüyor.
Referans