Dünya piyasalarındaki dalgalanma ile mayıs ayı başında turbülansa giren Türk piyasalarında 'düzelme harekatı' başladı. Mayıs ayı başında iç siyasi çatışmalar, enflasyonda yükseliş beklentisine ABD'nin yükselen enflasyonu da eklenince dolar kuru hızla yükselişe geçmiş, borsada yabancı çakışı başlamıştı. ABD, Uzakdoğu ve Avrupa borsalarındaki sert düşüşler Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelere ağır darbe vurmuştu.
Merkez Bankası'nın piyasaya müdahalesi ile bu yangın söndürülmeye çalışıldı. Bu dönemde en büyük yarayı alan Türkiye'de TL yüzde 30'lara varan değer kayıpları ile karşı karşıya kalmıştı. Öyleki 2 ayda 1.32 YTL seviyesindeki dolar 1.72 YTL'ye kadar ulaşmıştı. Borsa 32 bin puanın da altına inmiş ve faiz yüzde 21 düzeyine sıçramıştı. İşte bu kara tablo son 10 gündür yerine pembe bir tabloya bırakmaya başladı. Örneğin dalgalanma endişesi ile yüzde 2'lerin üzerine çıkan konut kredisi faiz oranlarında bankalar yeniden indirim harekatına başladı. Bu yarışta gelinen ilk seviye yüzde 1.57 oldu. Bu da 2 yıl geriye giden piyasaların kaybedilen 6 ayı geri alması anlamına geliyor. Yükselen kurla zamlanan otomobillerde firmaların kimileri yaptıkları zamları geri almaya koyulurken, kimileri ise yeni kampanyalarla sektörün frene basmasını engellemeye çalışıyor. Pembe tabloyu ise 1.44 YTL'ye gerileyen dolar kuru, 45 bin puandan 31 bin puanlara kadar düşen borsanın yeniden 37 bin düzeylerine ulaşması sağlıyor. Ayrıca kurdaki yükseliş harekatı nedeniyle ithalattaki yavaşlama eğilimi de makro cephede moralleri düzelten ilk gelişme olarak yorumlanıyor.
EN BÜYÜK SORUN HÂLÂ FAİZ
Bu tabloyu destekleyen en önemli gelişme ise önceki gün ABD Merkez Bankası Fed'in 2 yıldır sürdürdüğü faiz artırımlarına ara vermesi oldu. Bu karar Türkiye ile birlikte tüm piyasalarda 'bahar' havası yaşattı. Piyasalara 'bahar' havası yaşatan gelişmeler Merkez Bankası'nın beklenti anketine de yansıdı. Mayıs başında yılsonunda dolar 1.38 olur diyenler Temmuzda bu rakamı 1.60 YTL'ye çıkardı. Ancak Ağustos başında kur tahmini 1.56'ya indi. Büyümede temmuzda 4.4 olan tahmin Ağustos'ta 4.5'e yükseldi. Cari açıkta da Mayıs başında 27.3 milyar dolarlık tahmin tutarı Ağustos'ta yükselen kurun desteğiyle 26.3 milyar dolara geriledi. Ancak Merkez Bankası'nın yıl sonuna kadar en az 1 puan faiz artıracağı beklentisi faizde beklentilerin yıl sonu için yüzde 16.8'de asılı kalmasına neden oluyor. Bunda yıl sonu enflasyon beklentisinin yüzde 10.6'da çakılı kalması da etkili oluyor. Nitekim dalgalanmanın zirveye ulaştığı Temmuz'da faizler yüzde 21'lere kadar yükseldi. Bugün ise faizler sadece yüzde 19.45'e kadar geriledi.
Konutta faiz indirimi yarışı hız kazanıyor
Piyasalardaki dalgalanma öncesinde yüzde 1'in altına gerileyen konut kredisi faiz oranları faizlerdeki sert yükselişin etkisiyle yüzde 2'lerin üzerine fırladı. Ancak piyasalardaki genel toparlanma eğilimi bankaları yeniden faiz indirimi dalgasını başlatmaya yöneltti. Nitekim önce büyük bankaların faizde indirim harekatı başlatmasının ardından diğer bankalarda bu yarışa hız kattı. Finansbank'ın konut kredisinde aylık faiz oranlarını yüzde 1.58'e kadar düşürmesinin ardından dün Anadolubank 60 ay (5 yıl) vadeye kadar konutta faizi yüzde 1.57'ye indirdi. Banka 5 ile 10 yıl arasındaki kredilerde ise faizi yüzde 1.65'e düşürdü. Bankanın indirimden önce faiz oranı yüzde 1.90 seviyesindeydi. Sektördeki diğer bankaların faiz oranları ise ortalama yüzde 1.90 düzeyinde. Ancak yüzde 1.57 faiz düzeyi de 2005 yılının Mart ayındaki düzeyi yakalıyor. Yani dalgalanma ile 2 yıl geriye giden konut faizleri şimdilik 6 ayı geri kazanmış görünüyor.
Kurda iniş ve düşük faiz otoyu canlandırıyor
Dövizin ateşinin sönüp doların 1.44 YTL se