Yaklaşık 44 yıl önce İstanbul Bahçelievler'de kurulan fabrikada Magirus Deutz lisansıyla Türkiye'nin ilk şehirlerarası otobüsünü üreten, zaman içinde zırhlı araç üretimine de başlayan Otokar, şimdi de yerli tank projesi için kolları sıvadı. 1970 yılında Koç Holding tarafından yönetilmeye başlanan Otokar, savunma sanayinin 500 milyon dolarlık milli tank projesine imza atacak.
Türk savunma sanayiinde devrim niteliği taşıyan ve sadece geliştirme aşaması 500 milyon dolara mal olacak Milli Tank projesini yürütecek olan Otokar'ın Yönetim Kurulu Başkanı Kudret Önen, bu projenin kendilerine büyük heyecan verdiğini söyledi. Yaklaşık 10 yıldır devam eden süreçte önce lisansla üretim düşüncesiyle yola çıkıldığını hatırlatan Önen şöyle dedi:
Türk tasarımı olacak
"Bugün ise tüm hakları Türkiye'ye ait bir tank tasarımı ve üretimi noktasına gelindi. Otokar, 44 yıllık otomotiv deneyiminin yanı sıra 20 yıla yakın bir süredir de savunma sanayiinde tasarımı ve üretimi kendine ait araçlarla faaliyet gösteriyor.
Biz, bu birikim ve teknik imkânlarımızla fikri mülkiyet hakları bizlere ait olan, Türk Silahlı Kuvvetleri'nin ihtiyaçlarını tam anlamıyla karşılayacak bir tank tasarlamak için mühendislik gücümüz ve Ar-Ge imkânlarımız ile hazırız."
Önen, Türkiye için stratejik öneme sahip böylesine büyük bir projede yer almaktan gurur duyacaklarını belirterek, "Her zaman olduğu gibi ülkemize en yakışanı gerçekleştirmek için, tüm gücümüzle bu güvene layık olmaya çalışacağız" ifadesini kullandı.
Otokar bu projede, BMC (Çukurova) - FNSS (Nurol) konsorsiyumu ile yarışıyordu. Milli Tank'ın tasarım geliştirme aşaması 500 milyon dolara mal olacak. İlk aşamada 4 adet prototip tank üretilecek. Bu prototiplerin testlerinin tamamlanmasının ardından ilk etapta 250 adet tank üretilmesi, bu sayının ileriki yıllarda 1000'e kadar çıkması planlanıyor.
İlk tank 2010'da
Kudret Önen, daha önce yaptığı bir açıklamada tankın prototip olarak 2010 yılında ortaya çıkmasının istendiğini belirterek, şu anda dünyada 3. nesil tankların bulunduğunu, kendi üretmeyi planladıkları tankın ise 3. ile 4. nesil arasında olacağını söylemişti.
Bu proje için uzun yıllardır ilgilenen ve hazırlıklarını sürdüren Otokar, 2004 yılında Savunma Sanayi Müsteşarlığı'nın Türk Silahlı Kuvvetleri'nin (TSK) ihtiyacı olan modern ana muharebe tankı fizibilite çalışmaları için görevlendirdiği üç şirketten biri olmuştu. İlk etapta BMC-FNSS ortaklığıyla ihaleye giren Otokar, sonra bu ortaklıktan ayrılmıştı.
2004'te Otokar Ar-Ge Merkezi'nin çalışmalarına başlayan Otokar, bu merkezi çok modern bilgisayarlar ve test cihazlarıyla donattı. Toplam 6.5 milyon dolara mal olan tesiste, otobüs ve minibüslerin yanı sıra firmanın ürettiği tüm zırhlı araçların testleri yürütülüyor.
Ürünlerini hep kendi geliştirdi
Otokar, 1963'te aslen terzi olan ve merhum İsmet İnönü'nün tavsiyesiyle bu işe atılan İzzet Ünver tarafından kuruldu. Otokar, o dönemlerde Magirus Deutz lisansıyla Türkiye'nin ilk şehirlerarası yolcu otobüsünü üretmeye başladı. Ardından "Havalı Apollo" adıyla anılan havalı süspansiyona sahip yolcu otobüslerini geliştiren Otokar, Renault minibüs ve Land Rover arazi araçlarının da fason üretimini yapmıştı.
Daha sonraları Avrupa'da da ilk sayılabilecek 20-25 kişilik küçük otobüsleri geliştiren, hatta yurtdışına da ihraç eden Otokar, 1970'lerde Türkiye'de daha sonra yaygınlaşacak minibüsleri üretmeye başladı. Bu minibüsleri lisansör firmanın itirazlarına rağmen tamamen kendisi geliştiren ve üreten Otokar, 1970'ten itibaren Koç grubu tarafından yönetilmeye başlandı. 80'lere doğru fabrikanın kapasitesi artarken, ihtiyaç duyulan pek çok unsur, fabrika mühendislerince geliştirildi.
Tıpkı, Almanya'dan ithal edilen boya fırınının yetersiz kalması sonucu, Otokar mühendislerince üretilen boya fırını gibi.
Land Rover lisansı ile "Land Rover Defender" üretimine de başlayan ve 4x4 taktik tekerlekli araçlar, savunma sanayii için tekerlekli hafif zırhlı araçlar geliştirerek, Türk ordusuna olduğu kadar yurtdışındaki ordulara da araç imal eden Otokar, "Otokar" ve "Otokar-Fruehauf" markası altında treyler ve semi-treyler üretimi de yapıyor. Otokar, askeri araçların ihracatından 2006'da 100 milyon dolar gelir elde etti. Otokar'ın ürettiği zırhlı araçlar, 15'i aşkın ülkede kullanılıyor.
Rakamlarla Otokar
Kuruluş 1963
Piyasa değeri 286.8 milyon dolar
Sermaye 24 milyon YTL
Hisse değeri 16.60 YTL
Hissenin 15 günlük artışı %23.8
Çalışan sayısı 1.000
Halka açıklık oranı %32.27
Çağnur Hatipoğlu/Milliyet