Kuzey Irak'ta gıdadan inşaata, mobilyadan beyaz eşyaya kadar birçok sektörde Türk firmaları lider durumda. 6 yıldır bölgede bulunan İstikbal'in adı, mobilya denildiğinde ilk akla gelen. Beyaz eşya Vestel'le özdeşleşmiş. Merinos makine halısında yüzde 80 pazar payına sahip. Sabancı ise 10 çalışanı ile bölgenin nabzını tutuyor.
Kuzey Irak'ta iğneden ipliğe tüm ürünlerde ciddi bir Türk egemenliği var. Bölgede 6 yıldır bulunan İstikbal'in adı mobilya ile Vestel beyaz eşya ile özdeşleşmiş durumda. 8 yıldır Irak pazarında olan Ülker, irtibat ofisi kuran Sabancı gıda ile yarışıyor. Su pazarında ise Hayat ve Pınar markalarının rekabeti dikkat çekiyor.
Bununla da bitmiyor. Tepe Grubu Bilkent modelini Süleymaniye Üniversitesi'ne taşıdı. Makyol'un inşaatını sürdürdüğü yeni Erbil Havaalanı ise 2007'de faaliyete geçecek. Teşvik yasası çıkaran bölgesel hükümetin ilk yatırımcısı ise Coca Cola Türkiye. Firma iki ay sonra yatırıma start verecek.
Üniversite inşaatları Tepe Grubu'na emanet
Kuzey Irak'ın en gözde sektörü inşaat. Tepe, Mak-Yol, Grup 77, Gülmak ve İlnur Çevik'in şirketi Çevikler, Kuzey Irak'ın yeniden inşasındaki başrol oyuncuları. Bölgedeki en büyük inşaat firması ise Tepe. Firma 1.5 yıl önce Sülaymaniye Üniversitesi'nin inşasına başladı. 2012 yılında tamamlanacak olan üniversite 250 milyon dolara mal olacak.
Kuzey Irak'ın Türk firmaları için önemli bir pazar olduğunu belirten Tepe İnşaat Mali İşler Koordinatörü Doğan Akay, "Tepe İnşaat'ın üniversite inşatları konusundaki uzmanlığı bize bu pazarda önemli bir avantaj sağladı" diyor. Bölgede kalifiye eleman bulmakta zorluk çektiklerini söyleyen Akay, bu nedenle de çalışanlarının yarısını Türkiye'den getirdiklerini belirtiyor. Akay bölgedeki sıkıntılar ve bunların aşılmasına ilişkin şunları söylüyor: "Sıkıntı yaşadığımız bir diğer konu ise lojistik. Çünkü iğneden ipliğe buraya her şey Türkiye'den geliyor. Bazen bir makinenin arızalan parçasını temin etmek bir ayı buluyor ve iş aksıyor. İnşaata ilk başladığımızda başımıza ilginç olaylar geldi. Çimentoyu temin ettiğimiz Güneydoğu'daki çimento firmalarında stoklar tükendi. Bir türlü çimento bulamıyoruz. Ancak birkaç gün içinde buna ihtiyacımız vardı. Bu yüzden Ankara tarafından bir çimento fabrikasından alım yaptık. Çimentoya 30 bin dolar ödeme yaptık. Nakliyesine ise 50 bin dolar."
Tepe, Süleymaniye Üniversitesi'nin ardından Amerikan Üniversitesi'nin de inşaatına başlayacak.
Sabancı'nın 10 çalışanı bölgenin nabzını tutuyor
Kuzey Iraklıların hayatında büyük yer tutan markalardan biri de İstikbal. Bölgeye bundan 6 yıl önce adım atan marka, mobilya pazarının uzak ara lideri konumunda. İstikbal'in sadece Erbil'de 6 satış noktası bulunuyor. İstikbal reklamları ise her yerde. Boydak Holding Yönetim Kurulu Üyesi Mustafa Boydak, "Kuzey Irak bizim için çok önemli bir pazar haline geldi. Bölgeye yatırımlarımız sürecek. İstikbal mağazaları tüm Kuzey Irak şehirlerinde olacak" diyor. Sabancı Grubu da Kuzey Irak'taki potansiyele kayıtsız kalmamış. Bölgede iki yıl önce irtibat bürosu kuran firma, 10 çalışanı ile pazarın nabzını tutuyor. Grubun pazardaki en büyük kozu ise Piyale markası.
İnşaat ve gıdanın yanı sıra Türk petrol firmaları da bölgede yerini almış. Mehmet Ali Karamehmet'e ait "General Energy" ve Gültekin Köksal'a ait "Pet Oil" Celal Talabani'ye bağlı Süleymaniye kenti yakınlarında petrol sondajı yapıyor.
Vestel 4 yıl içinde pazarın lideri oldu
Kuzey Irak'ta her yerde Vestel reklamını görmek mümkün. Hatta şezlonglarda Kürdistan ve