Global dalgalanmaya hazırlıksız yakalanan Türkiye'de bankalar ve yerli tasarruf sahipleri kurlardaki ilk yükselişi fırsata çevirip, döviz bozmayı tercih etti. Piyasalardaki hareketliliğin başladığı 5 Mayıs ile 12 Mayıs tarihleri arasında döviz mevduatı 21 milyar dolardan 18 milyar dolara gerileyerek tam 3 milyar dolar eridi. Bankacılara göre son 2 yıldır 1.30-1.35 YTL aralığına sıkışıp kalan dolardan çıkmak isteyenler bu hareketi değerlendirdi. 1 haftada 3 milyar dolarlık çözülme dövizdeki sert yükselişe de adeta 'fren' oldu. Çünkü aynı dönemde bono satıp döviz alan yabancıların 3.5 milyar doları Türkiye'den kaçırdığı ifade ediliyordu. Yüksek çıkan nisan ayı enflasyon rakamının ardından piyasalarda yabancı yatırımcı çıkışıyla birlikte hareketlilik başladı.
PARA NEREYE YÖNELDİ?
3 Mayıs'ta 1.31 YTL olan kur yönünün yukarı çevirdi. Ardından Cumhurbaşkanı'nın Sosyal Güvenlik Reformu'nu veto etmesi yabancı kaçışını hızlandırdı. Bono piyasasında sert satışlar yapan yabancı fonlar döviz alırken, yerlilerin döviz bozdurması kurların daha da yukarı çıkmasını engelledi. Nitekim aynı hafta içinde 9 Mayıs'ta ABD Merkez Bankası Fed'den faiz artırımı geldi. Ve global çalkantı ivme kazandı. Yabancıların borsadan, bonodan kaçışları hızlandı.
ARTIŞ DURULDU
Merkez Bankası verilerine göre yıl başından bu yana döviz mevduatında artış kaydediliyordu. Nitekim yıl başında 19 milyar dolar olan döviz mevduatı kurlarda hareketlilik başlamadan önce 22 milyar dolara kadar çıkmıştı. Şimdi merak edilen çözülen döviz mevduatının nereye gittiği? Bu konuda bankacıların yorumu gayrimenkul sektörünü işaret ediyor. Bankacılar döviz tasarruflarını uzun süredir aşırı değerli TL yüzünden bozamayanların bunu fırsat bilip paralarını gayrimenkule yönlendirmiş olabileceklerini belirtiyorlar.
Kur yükseldi şirketlerin değeri yerle bir oldu!
Dünya piyasalarındaki hareketlilikle borsada yaşanan 15 günlük düşüş yüzde 12.5'i buldu. Aynı dönemde borsa şirketlerinin piyasa değeri ise 56 milyar dolar eridi. 5 Mayıs'ta 186 milyar dolar piyasa değeri olan İMKB şirketlerinin piyasa değeri dolar kurundaki yükselişin de etkisiyle 130 milyar dolara indi. Nitekim yükseliş başladığında 3 sentin üzerinde olan borsa 2.65 sente geriledi.
Yavuz Barlas/Sabah