85 yaşındaki hayırsever işadamı Kadir Has'ın çeyrek asırdır yaptığı hayır işlerinin değeri bugün 500 milyon doları buluyor. Yaptırdığı 17 okuldan 50 bin öğrenci mezun oldu. 1997 yılında Kadir Has Üniversitesi'ni kurdu. 2004'te tek kalemde 300 milyon dolar bağışlayarak ülkemizde bir rekor kırdı. 2006 yılında Kadir Has Vakfı tarafından eğitime 10 milyon YTL bağış yapacak olan Kadir Has, üniversitesinin yanına kapalı spor salonu, ek bina ve Anadolu'da 4 okul yaptıracak.
Kayseri'de doğdunuz. Adana'da büyüdünüz. İstanbul'a taşınmak sizin için bir dönüm noktası mıydı?
İstanbul'da her kim işini bilirse istediğine ulaşır. İmkanları kullananlar zengin oldular. Çoğu zengin İstanbul'da zengin oldu. Ama 15 milyon nüfuslu bu şehirde eğitim eksikliği var. Görüş ve bilgilere tesir ediyor. ABD ve AB seviyelerini yakalamış değiliz. Burası büyükşehir ama varoşlar da var. Başbakan 3 yıldır Türkiye'yi tanıtmak için dünya turu yapıyor. Ama ülkenin kökünde eğitim olmayınca Başbakan tur atsa da eğitim eskikliği bunu desteklemiyor.
Türkiye'nin eğitim politikasındaki eksikler nelerdir?
Öncelikle para meselesi. 70 milyon nüfusun yarısı cahil. İlkokul mezunu olmak yeterli değil. Avrupa'nın yüzde 5'i cahil. Mesafe açık. AB üyeliği için ne kadar uğraşıyoruz, 15-20 yıl sonra lütfederlerse alacaklar. O zaman cehalet, gecekondulaşma bitmiş olacak. Fakirin karnı doyacak.
Guinness Rekorlar Kitabı'na başvurduğunuz doğru mu?
Evet ama ABD'deki vakıfların bütçelerini düşününce onlarla boy ölçüşmeniz mümkün değil. Bir Rockefeller Vakfı'nın değeri 500 milyar dolar. ABD'de 50 binin üzerinde vakıf var. Türkiye olarak çok gerideyiz. Ben Türkiye'deki rekortmen hayırseverim ama dünyada çok daha fazlası yapılıyor.
İŞADAMLARINA ÇAĞRI
Türk işadamlarına bir çağrınız var mı?
İşadamlarımızdan hayır işleri yapanlar var. Ama zengin olup yapmayanlara sesleniyorum. Hayırlarınız size geri dönecektir. Bir bu dünya bir de öbür dünya var. İsminiz ebedileşir. Dinimizde varlığın şu kadarını camiye, okula, hayıra ver diye gösterilir. Bugünkü servetler büyüdü. Zengin insan üniversite yaptırabilir. Okul, hastane, fakir yurtları yaptırabilir.
Süleyman Demirel'in teşvikiyle çok bağış yaptınız. Nasıl etkiledi sizi?
Sayın Demirel hep 'bir üniversite yap' derdi. Beni üniversiteye yönlendiren kişidir. Hastaneler, yurtlar da yaptırttı. Beni teşvik etti. Kendisine cidden teşekkür ederim.
2004'te bir defada Akbank'taki hisselerinizden 300 milyon dolarlık dilimi vakfınıza bağışladınız. Hisse senetleri her gün değerini artırıyor. Vakfın gelecekteki değeri ne olacak?
Akbank dünya çapında. Ortaklığımdan mutluyum. Akbank'tan gelecek para beni ve sonrakileri idare eder. Ama vasiyetime de yazdım. Akbank'tan her yıl gelen nakit ve hisse senetleri Kadir Has Vakfı'na gidecek. Ben belki Türkiye'nin en zenginlerinden olamadım ama vakfım 10 yıl sonra 1.5 milyar dolarlık değeriyle Türkiye'nin en zenginleri arasında yer alacak.
Ayda 200 bin dolar gelirim var
Şu anda nerelerden gelirleriniz var?