Hızla dönüşen ve gelişen teknoloji dünyasında 21 yılı tamamlayan Facebook, sosyal medyanın çehresini değiştiren şirketlerden biri olarak öne çıktı.
BAŞLANGIÇ: THEFACEBOOK
Mark Zuckerberg, 2003 yılında Harvard'dayken "Facemash" adlı bir site kurarak öğrencilerin okul arkadaşlarını çekicilik açısından oylamalarını sağladı. Ancak bu site, üniversite yönetimi tarafından etik nedenlerle kısa sürede kapatıldı. Facemash’in gördüğü yoğun ilgi, Zuckerberg'e insanların birbirleriyle bağlantı kurabilecekleri daha geniş bir platformun başarılı olabileceğini gösterdi.
4 Şubat 2004’te "TheFacebook" adıyla yeni bir sosyal ağ sitesi kurdu. Site, Harvard öğrencilerinin profil oluşturmasına, arkadaşlarını eklemesine ve mesajlaşmasına olanak tanıyordu. Kısa sürede büyük ilgi gördü ve Stanford, Columbia ve Yale gibi diğer üniversitelere de açıldı.
BÜYÜME VE YATIRIMCILARIN DİKKATİNİ ÇEKMESİ
TheFacebook, birkaç ay içinde ABD'deki birçok üniversiteye yayıldı. 2004 yılının ortalarında Napster'ın kurucularından Sean Parker, Zuckerberg ile iletişime geçti ve siteyi daha büyük bir platforma dönüştürmesi için ona rehberlik etti. Aynı yılın Haziran ayında, Facebook ilk büyük yatırımını Peter Thiel’den aldı.
Aynı dönemde şirket, Kaliforniya’daki Palo Alto’ya taşındı ve burada daha büyük bir ekip kuruldu. 2005 yılında site, “The” ekini kaldırarak bugünkü adı olan Facebook adını aldı ve Facebook.com alan adını 200 bin dolara satın aldı.
2012’DE BORSAYA AÇILDI
MySpace'i geçerek 2007 yılında dünyanın en popüler sosyal medya platformu haline gelen Facebook, 2012 yılında 1 milyar aktif kullanıcıya ulaştı ve borsaya açıldı.
Aynı yıl 1 milyar dolara Instagram'ı da bünyesine katan Facebook, 2014 yılında anlık mesajlaşma uygulaması WhatsApp'ı 19 milyar dolara, sanal ve artırılmış gerçeklik donanım ve yazılımlarını üreten Oculus'u 2 milyar dolara satın aldı.
DÜNYA ÇAPINDA YAYILMA VE BAŞARI
2006 yılında Facebook, yalnızca üniversite öğrencilerine özel bir platform olmaktan çıkıp, 13 yaş ve üzeri herkesin üye olabileceği bir sosyal ağa dönüştü. Aynı yıl, haber akışı (News Feed) özelliği tanıtıldı.
Facebook, 2007 yılında Microsoft'tan 240 milyon dolarlık yatırım aldı ve bu, şirketin değerini 15 milyar dolara çıkardı. 2008 yılında, dünya çapında daha fazla kullanıcının ilgisini çekmek amacıyla çok sayıda dil desteği eklendi ve Facebook uluslararası bir fenomen haline geldi.
BUGÜN FACEBOOK
Facebook, Instagram ve WhatsApp’ı da satın alarak sosyal medya ekosistemini genişletti. Meta adıyla yeniden markalaşan şirket, artık sadece sosyal medya ile değil, sanal gerçeklik ve metaverse gibi yeni teknolojilere de yatırım yapıyor.
Bugün Facebook, milyarlarca kullanıcısıyla dünyanın en büyük sosyal medya platformlarından biri olmaya devam ediyor.
VERİ VE REKABET İHLALLERİ TARTIŞMALARA YOL AÇTI
Facebook, 2016'da ABD seçimlerine müdahale iddiaları ve sahte haberin yayılmasına yönelik tartışmalarla gündemi meşgul etti.
Sosyal medya platformunun veri gizliliği politikaları, 2018'deki "Cambridge Analytica" skandalıyla eleştiri oklarının hedefi oldu.
Merkezi Londra'da bulunan Cambridge Analytica adlı veri analiz firmasının, 87 milyon Facebook kullanıcısının hesaplarından izinsiz topladığı kişisel verileri, ABD'de Kasım 2016'da yapılan başkanlık seçimleri ile İngiltere'de Haziran 2016'da gerçekleşen Avrupa Birliği (AB) referandumunu etkilemek için kullandığına dair suçlamalar, küresel ölçekte bir krize yol açtı.
ABD Federal Ticaret Komisyonu da (FTC) 2019'da Facebook'u, veri ihlali nedeniyle 5 milyar dolarlık rekor para cezasına çarptırdı.
Rekabet ihlallerine yönelik tartışmaların da odağında olan Facebook hakkında, ABD ve AB'de "tekelcilik" soruşturmaları açıldı.
"META"YA DÖNÜŞÜM VE İŞTEN ÇIKARMALAR
Yaşanan skandallarla gündemden düşmeyen Facebook, 2021'de adını "Meta" olarak değiştirerek metaverse alanına yönelik büyük bir dönüşüm başlattı.
Meta Üst Yöneticisi (CEO) Zuckerberg, şirketi gelecek 5 yıl içinde bir sosyal medya firması olmaktan çıkararak bir metaverse şirketine dönüştürmeyi hedeflediğini açıkladı. Böylece şirket, metaverse ile aynı fiziksel alanda olmayan insanların oluşturabileceği ve keşfedebileceği bir dizi sanal alan sunma planına yönelik çalışmalarını hızlandırdı.
Kovid-19 salgını sonrasında yükselen enflasyon ve resesyon beklentileri teknoloji sektöründe endişelere neden olurken, Meta da ABD'deki diğer birçok teknoloji şirketi gibi maliyetlerinde düşüşe gitmek zorunda kaldı.
Zuckerberg, Kasım 2022'de şirket çalışanlarıyla paylaştığı mesajda, isteğe bağlı harcamaları azaltarak ve işe alımlara 2023'ün ilk çeyreğine kadar ara vererek daha verimli bir şirket olmak için bir dizi ek adım attıklarını bildirdi.
Bu kapsamda 2022'de 11 binden fazla çalışanını işten çıkaracağını duyuran şirket, tarihinde ilk kez toplu işten çıkarmaya gitti.
Meta, "verimlilik yılı" olarak ilan ettiği 2023'te de daha iyi bir teknoloji şirketi haline gelmek ve zorlu ortamda finansal performansı iyileştirmek amacıyla çalışan sayısını 10 bin kişi azaltılacağını henüz işe alım yapılmayan yaklaşık 5 bin açık pozisyonun kapatılacağını belirtti.
GEÇEN YIL YATIRIMCISINA YÜZDE 65 KAZANDIRDI
Meta'nın geliri, 2024'te 164,5 milyar dolar olarak kaydedildi. Şirketin geçen yıl gelirinde yaşanan yaklaşık yüzde 22'lik artış dikkati çekerken, 2023'teki geliri 134,9 milyar dolar olmuştu.
Facebook'un ana şirketi Meta'nın günlük aktif kullanıcı sayısı bir önceki yıla göre yüzde 5'lik artarak 3,4 milyara yaklaştı.
Yapay zeka alanında kaydettiği ilerlemelerin meyvelerini toplayan Meta'nın hisseleri 2024'te yüzde 65 artarken, şirket muhteşem yedili arasında yatırımcısına en çok kazandıran ikinci şirket oldu.
Şirketin hisseleri 2023'te de yüzde 200'e yakın değer kazanmıştı. Meta'nın hisse fiyatı, 30 Ocak'ta tüm zamanların en yüksek seviyesini gördü.
patronlardunyasi.com