Meral Tamer'in yazısı
Ve Enerji Bakanı Hilmi Güler dahil, işin aslını şu ana kadar kimsenin tam olarak telâffuz etmediğini (ya da çeşitli dengeler nedeniyle edemediğini) düşünüyorum.
Başbakan Erdoğan, önceki günkü Bakanlar Kurulu toplantısında Hilmi Güler'den elektrik kriziyle ilgili bilgi istemiş ve "Ne gerekiyorsa yapın. Sorumluları bulun. 3 yıldır elektriğe zam yapmadık derken, elektrik veremez duruma düşmeyelim!" demiş.
Yönetim hatalarına yenilerini eklemezlerse, elektrik veremez duruma düşmeleri söz konusu olmaz; ama Güler "Şu an için zam yok" dese de, IMF'in beklediği mektuptaki gelir - gider kalemleri denkleştirilemezse zam yapmaları kaçınılmaz hale gelebilir.
Elektriğe zam, AKP hükümeti için siyasi bir karar ve anladığım kadarıyla bu konuda son sözü rakamlar değil Başbakan Erdoğan söyleyecek.
Güler yanıltıyor
Enerji Bakanlığı Müsteşarı Doç. Dr. Sami Demirbilek'le dün sabah yaptığımız uzun telefon görüşmesinde zamla ilgili bir ipucu alamadım, ama kesintinin yaşandığı 13 ilin yer aldığı bölgedeki kurulu güç ve talep dengesiyle ilgili detaylı bilgi edindim.
Demirbilek'le görüşmemizi, konuşmanın akışı içinde kafama takılan sorularla birlikte aktarmaya çalışacağım:
Demirbilek: Kesintinin yaşandığı bölgedeki kurulu gücümüz 8300 megavat, tüketim ise 4600 megavattır.
Benim değerlendirmem: Kurulu kapasite, talebin neredeyse 2 katı. Demek ki Enerji Bakanı Hilmi Güler'in Habertürk'te bizlere "Bu olay, yeni yatırıma ne kadar ihtiyacımız olduğunu gösterdi" cümlesi gerçekleri yansıtmıyor.
Demirbilek: Diyelim ki bu 8300 megavatlık kurulu gücün 1000 megavatı rehabilitasyonda, 300 megavatı bakımda, yine de kurulu kapasite talebin çok üzerinde... Oymapınar saat 22.00'de şalter indirmeseydi, böylesi bir sıkıntı yaşanmayacaktı...
Benim sorum: Oymapınar'ın kapasitesi ne kadar?
Demirbilek: 300 megavat
Benim sorum: Pekiyi bakım ve rehabilitasyona rağmen 7 bin megavatlık çalışabilir kurulu güç varken, sistemi çökerten tek suçlu neden Oymapınar? Aradaki 2000 megavatlık kurulu güç kime ait?
% 25'i otoprodüktörlerde
Demirbilek: Bölgede otoprodüktörlerin 2 bin megavat civarında kurulu kapasiteleri var.
Benim değerlendirmem: Demek ki bölgedeki kurulu gücün % 25'i otoprodüktörlerde. Sayın Bakan Habertürk'teki programda kâh ima yoluyla, kâh daha açık olarak defalarca, saat 22.00 - 06.00 arasındaki ucuz tarifede otoprodüktörlerin şalter indirdiklerini, hatta bu yetmiyormuş gibi bir de enterkonnekte sistemden elektrik çektiklerini ve arıza nedeniyle zayıflayan sistemin bu yükü çekemeyerek çöktüğünü ifade etti. Tek suçlu Oymapınar olsaydı, Habertürk'te 3 saat boyunca birlikte olduğumuz Güler'in de bu konunun altını çizmesi gerekmez miydi? Kaldı ki bölgedeki kurulu gücün % 3.6'sına sahip 300 megavatlık Oymapınar, 4600 megavatlık talebi nasıl tek başına çökertebilir?
10 megavat eksik olsa
Demirbilek: 4600 megavata ihtiyaç varken, 10 megavat bile eksik olsa sistem toptan çöker. Nitekim Oymapınar sözlü talimata rağmen saat 22.00'de devreden çıktığı için sistem çökmüştür. Oymapınar'ın İşletme Müdürü herhalde yeni. Talimatla üretime geçtiğinde, ucuz tarifede bile en yüksek tarifeden ödeme yapılacağına ilişkin yönetmeliği bilmiyordu.
Benim sorum: Otoprodüktörlerden "Bizden elektrik istendiği halde vermedik" diyenler var. Sayın Bakan da baş sorumlu olarak otoprodüktörleri göstermişti...
Demirbilek: Arızanın meydana geldiği lupun yerine devreye soktuğumuz lupun üzerinde sadece Oymapınar vardı.
Benim sorum: Eğer Güler sorumlu olarak otoprodüktörleri işaret ediyor, otoprodüktörler de "Neden ucuz fiyattan verelim?" diye yanıt veriyorlarsa, acaba başka bir lup devreye sokulacaktı da, red yanıtı alınınca mı Oymapınar'a yönelindi?
Milliyet