Geçen hafta cuma gecesi başlayıp, cumartesi sabah saatlerine kadar süren 13 kentteki elektrik kesintisinin, Enerji Bakanlığı'nın yazılı ve sözlü talimatlarına rağmen Oymapınar Barajı'nın devreye girmemesinden kaynaklandığı ortaya çıktı.
Enerji Bakanlığı Müsteşarı Sami Demirbilek, kömür santrallarının sekiz satte, hidroelektrik santrallarının ise bir dakikada devreye alınabildiğini belirterek, Bursa'daki arıza üzerine sisteme enerji aktarılmasını istemelerine rağmen, Oymapınar'dan elektrik verilmediğini söyledi. Demirbilek, kesinti sırasında yaşananları anlattı. Arıza üzerine kentin küçük kısmının elektriği kesilmiş olsaydı arızanın kontrole alınmış olacağını kaydeden Demirbilek, ancak kenti karanlıkta bırakmak istemeyen görevlilerin 'iyi niyetli' davranmaları nedeniyle arızanın domino etkisiyle 13 kentte art arda kesintiye yol açtığını belirtti.
300 megavatlık açık
Kesinti yaşanan bölgede 8 bin 300 megavat kurulu gücünde elektrik üretim kapasitesi bulunduğunu, bölgenin elektrik tüketiminin de 4 bin 600 megavat düzeyinde olduğunu ifade eden Demirbilek, diğer santrallarda bazı üniteler bakım nedeniyle devredışı kaldığı için 300 megavatlık bir açık oluştuğunu anlattı.
Demirbilek, bu açığın kapatılması için bölge elektrik sisteminde regülatör işlevi bulunan Oymapınar Hidroelektrik Santralı'nın devreye girmesini istediklerini, ancak santralın devreye alınmadığını söyledi. Demirbilek, "Kömüre dayalı santrallar minimum 8 saatte devreye alınabilirken, bu süre hidroelektrik santrallarda bir dakikadır. Eğer Soma Termik Santralı'ndaki iki üniteyi devreye alabilmiş olsaydık yine bu sıkıntı yaşanmayacaktı, ama süre gerekiyordu. Bundan sonra benzer durumla karşılaşmamak için önlemlerimizi alıyoruz" dedi.
Sami Demirbilek, doğalgazla elektrik üreten otoprodüktörlerin hepsini suçlamanın doğru olmadığını savunarak, onların davranışlarının piyasa koşullarına göre normal olduğunu söyledi. Saat 22.00'den sonra indirimli tarifeye geçilmesi nedeniyle, otoprodüktörlerin elektrik üretmesinin zararlarına olduğunu vurgulayan Demirbilek, "Piyasa şartları, onların saat 22.00'den sonra üretimden çekilmelerini gerektirmektedir. Aksi takdirde pahalı üretim yapan otoprodüktörler üretimi durdurmasa, ucuz üretim yapan kamu santrallarını durdurmamız gerekir" dedi.
750 bin YTL para cezası
Enerji Bakanlığı Müsteşarı Demirbilek, sözleşme uyarınca Türkiye Elektrik İletim A.Ş.'nin (TEİAŞ) yazılı talepte bulunması halinde Oymapınar'ın hangi saatte olursa olsun sisteme vereceği elektriğin pahalı olan gündüz tarifesiyle kendilerine ödendiğini, buna rağmen sistem operatörü durumundaki TEİAŞ'ın talebinin yerine getirilmediğini söyledi. Oymapınar'ın durumunu incelemek amacıyla Enerji Bakanlığı ile Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından ayrı ayrı inceleme başlatıldı. Bakanlık Oymapınar'a yaptırım uygulanmasını isterse, EPDK'ya başvuracak ve şirkete acil durum bildiriminde bulunduğunu belgelendirecek. Ardından EPDK, Oymapınar ile ilgili soruşturma açacak. Soruşturma sonunda şirket haksız bulunursa, Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin 19'uncu maddesinin (g) bendine göre 750 bin YTL para cezasına çarptırılacak.
Benzer durumun tekrarlanmaması için önlemlerin belirlenmesi amacıyla Enerji Bakanlığı bürokratlarına talimat verildi. Oymapınar Barajı, 2005 Temmuz'unda Ce-Ka İnşaat'a 305 milyon dolara satılan Seydişehir Eti Aluminyum Tesisleri'nin elektrik ihtiyacını karşılamak amacıyla, bu şirkete devredilmişti.
Güler, 'evlendirmişti'
Santralın, Seydişehir tesislerinin özelleştirilmesinden önce devriyle ilgili düzenlenen törende konuşan Enerji Bakanı Güler, Seydişehir Alüminyum Tesisleri'nin Türkiye'nin en önemli projelerinden birisi olduğunu belirterek, şöyle de