Gazi Erçel'in yazısı
Piyasalar sinirlendi
Birincisi, cari açık verilerinin giderek kötüleşmesi. Mart ayına ilişkin veriler, cari işlemler açığının bu yıl 30 milyar doları geçeceğine işaret edince bir burukluk oldu. Bu rakama, 2006 yılı içinde ödenecek 30 milyar dolarlık dış borcu kattığınızda, Türkiye'nin dış finansman gereksinimi 60 milyar dolara çıkıyor. Merkez Bankası'nın asgari 10-20 milyar dolar düzeyinde rezerv biriktirmesi gereğini de düşünürseniz, dış finansman gereksinimi 80 milyar dolara ulaşıyor. Rakam giderek büyüyor.
Enflasyon verileri
İkinci neden,
enflasyonla ilgili. 2006 yılı için hedeflenen yüzde 5'lik oranındaki enflasyon hedefinin tutturulmasındaki zorluklar,
finansal araçların beklenen reel getirişini de düşürdü. Dış fonların Türkiye'ye ilgisini azalttı.
Bir başka neden ise, hükümetin reform yorgunluğunda izlendi. Hükümet, gerek ekonomik, gerekse politik reformlarda yavaş hareket etmeye başladı. Sosyal güvenlikle ilgili yasa çok gecikti. Avrupa Birliği'ne yönelik politik reformlar yavaşladı. Merkez Bankası başkanlığı ataması sırasında hükümetin sergilediği zayıf performans, soru işaretlerini çoğalttı.
Dördüncü neden ise yaklaşan cumhurbaşkanlığı ve genel seçimlerin yarattığı gerginlikten kaynaklanıyor. Erken seçim olasılığı, mevcut seçim sisteminin koalisyon türü bir hükümet modeline yatkınlığı ve cumhurbaşkanı konusundaki çekişmeler ortamı gerdi.
Bütün bu gelişmeler, yıllardır Türkiye'ye olumlu bakan ve riskini sürekli azaltan dış piyasaları olumsuzlaştırdı.
Tetikleme
Bu arada, bir de tetikleme
oldu. Maliye Bakanlığı'nın Hazine kağıtlarına konulan vergi konusunda başlattığı inceleme, piyasaların cebine
dokundu. Başlangıçta, iyi düşünülmeden ve uluslararası finans sisteminin "dinamizmi" bilinmeden konulan yüzde 15
stopaj vergisi, çeşitli yollarla "by-pass" edilince üzerlerine gelinen piyasa oyuncuları da kartlarını
çıkardılar.
Kanımca, bu gelişmeler geçici. Türkiye yaz aylarında rahattır. Sorunu hep Eylül ayı ve sonrasına taşır. Bu süre içinde özellikle hükümet cari işlemler açığı başta olmak üzere sorunların çözümünde olumlu adımlar atar, reformları sürdürür, gerekli önlemleri alır ve sistemi sinirlendirmez ise bu dalgalanma da geçer.
Aksi durumda ise sorun derinleşir. Piyasalar yön değiştirmeye karar verebilirler. Bunun anlamını da hepimiz biliyoruz.
Vatan