Enerji Bakanlığı yetkilileri, Türkiye Elektrik Dağıtım Anonim Şirketinin (TEDAŞ) alacaklarının önemli bir bölümünün genel aydınlatmadan kaynaklanan belediye borcu olduğunu belirtirken, bu sorunun çözümü için Meclis açılır açılmaz Ekim ayında TEDAŞ'ın bu yöndeki alacaklarının tahsiline ilişkin bir yasal düzenleme çalışması içinde bulunduklarını bildirdiler.
Enerji KİT'leri arasındaki nakit akışını sağlamada zorlanılmasının ana sebebi TEDAŞ'ın abonelerden alacaklarını tahsil edememesi belirtiliyor. Yasal düzenleme çalışmasında, “Belediye Tüketim Vergisinin” de TEDAŞ'ta kalmasına dair bir madde öngörülüyor. Halen elektrik tüketim faturaları düzenlenirken sanayi abonelerinden yüzde 1, diğer abonelerden de yüzde 5 oranında Belediye Tüketim Vergisi alınıyor. Yapılacak düzenleme ile abonelerden alınan bu paranın da belediyelere değil doğrudan TEDAŞ'ta kalması planlanıyor. Bunun TEDAŞ'ta kalması Elektrik Üretim ve İletim AŞ'ye (EÜAŞ) bir nakit akışı sağlayacağı belirtiliyor.
ENERJİ KİT'LERİ ARASINDAKİ NAKİT AKIŞI SORUNU
TEDAŞ'ın dağıttığı elektrik karşısında abonelerinden alacağını alamaması, Türkiye Elektrik Ticaret ve Taahhüt Anonim Şirketinden (TETAŞ) aldığı elektriğin parasını ödeyememesine neden olduğu belirtilmişti. Bunun üzerine TETAŞ'ın da EÜAŞ'den aldığı elektriğin parasını ödeyemediği, EÜAŞ'nin ise elektrik üretmek için BOTAŞ'tan aldığı doğalgazın parasını ödeyemediği kaydedilmişti. Bu borç zinciri de enerji KİT'lerinin nakit performansı dengesinin bozulmasına neden olduğu vurgulanmıştı.
Bu arada Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından geçen cumartesi günü Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren, elektrik piyasasında tarifeler yönetmeliğinde yapılan değişiklik de elektriğe dolaylı zam yolunu açıyor.
Yönetmelik değişikliği, iletim sistemi kullanım fiyatı ile iletim sistemi işletim fiyatına ilişkin tutarların yanında, piyasa işletim ücretine ilişkin tutarların da tüketicilerden tahsil edilebilmesine olanak sağlıyor. Değişikliğe göre, serbest ya da serbest olmayan tüketiciler açısından, iletim sistemi kullanım fiyatı, iletim sistemi işletim fiyatı ve piyasa işletim ücretine ilişkin tutarlar, dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler tarafından, tedarikçilerden veya dağıtım sistemine bağlı serbest tüketicilerden tahsil edilebilecek.
ÖTV'Yİ SIFIRLAMA ÇALIŞMALARI DA SÜRÜYOR
Bu arada, Türkiye'nin batısındaki 13 ilde elektriklerin kesildiği 1 Temmuz 2006 tarihinden bu yana gündemden düşmeyen serbest elektrik üreticilerinin maliyet sorunun çözümü için çalışmaların sürdüğü belirtiliyor. Bu çerçevede, elektrik üretimine ek maliyet getiren ÖTV (bin metreküp başına 21 YTL alınıyor) sıfırlama çalışmalarının sürdürüldüğü belirtiliyor. ÖTV, Maliyeye yıllık yaklaşık 150-200 milyon YTL gelir sağlıyor.
2006 PROGRAMINA GÖRE ELEKTRİK TÜKETİM TAHMİNİ
Programa göre bu yıl konutların 32 bin 200 Gigavatsaat (GWh), ticarethanelerin 20 bin 400 GWh, resmi dairelerin 4 bin 800 GWh elektrik enerjisi tüketeceği, genel aydınlatma için ise 4 bin 700 GWh elektrik enerjisi gideceği tahmin ediliyor. Ayrıca, sanayi kesiminin 68 bin 300 GWh elektrik enerjisi kullanacağı tahmin ediliyor. İç tüketim (elektrik üretimi için harcanan) ve kayıp oranının ise 32 bin 500 GWh düzeyinde olacağı öngörülüyor. Bu çerçevede 2006 yılında kişi başına brüt tüketimin 2 bin 371 kilovatsaat (kWh), kişi başına net tüketimin de 1926 kWh düzeyinde olacağı tahmin ediliyor.