Enflasyon oranının yüksek gelmesiyle tırmanışa geçerek 1.60'lı seviyeleri test eden doların yükselişinde yabancı fonlardan daha çok vatandaşın etkili olduğu anlaşıldı. Yabancı yatırımcılar veya fonlar mayıs ayı boyunca 5.3 milyar dolar alarak Türkiye'den çıkarken Türk vatandaşlarının sadece bir haftada 1.7 milyar dolar alıp bankaya yatırarak kurun yükselişine destek olduğu ortaya çıktı. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu'nun günlük bankacılık sektör raporuna göre sadece gerçek kişilerin bankalardaki döviz hesap tutarlarını gösteren döviz hesapları (DTH) 1 Haziran'da 41 milyar 899 milyon dolarken enflasyon rakamının açıklandığı gün 42 milyar 487 milyon dolara çıktı. Pazartesi günü yani 5 Haziran 2006'da ise iyice panik olan vatandaşlar tam 1.1 milyar dolarlık döviz alarak bankalardaki hesaplarına yatırdı. 5 Haziran'da döviz hesapları 43 milyar 592 milyon dolara yükseldi. Böylece kurun yükselişinde de büyük pay sahibi oldu.
YİNE TERS KÖŞEYE
Toplam mevduatın yüzde 23'ünü oluşturan döviz hesaplarının doların düşmeye başladığı 5 Haziran'dan sonra ise düşerek 6 Haziran'da tekrar 41 milyar 962 milyon dolara geriledi. Böylece dolar 1.60'a çıktığında döviz alan vatandaş, doları 1.56'dan satarak aynı zamanda da zarar etmiş oldu. Vatandaşın zararı yaklaşık 70 milyon dolar oldu. Vatandaşın etkisini döviz piyasasının günlük 1.5 milyar dolarlık işlem hacmi de kanıtlıyor. Böylece 4 işlem gününde toplam 3.3 milyar dolarlık alım satım yapan vatandaşın hacmin yarısının vatandaş tarafından gerçekleştirildiği anlaşılıyor.
ŞİRKETLER TEMKİNLİ
Bireysel yatırımcıların faiz ve döviz kurundaki dalga nedeniyle paniklemesine rağmen şirketlerin daha temkinli davrandığı yine aynı rapordan gözlemleniyor. BDDK raporuna göre 1 Haziran'da 26 milyar 414 milyon dolar olan ticari kurumların döviz hesapları 2 Haziran'da 640 milyon dolar artarak 27 milyar 54 milyon dolara çıktı.
Şirketler döviz bozdu dolara çelme taktı
Bireysel yatırımcıların en fazla panikleyip döviz aldığı 5 Haziran Pazartesi günü şirketler 265 milyon dolarlık döviz sattı. Döviz düşmeye devam ederken de yaklaşık 1.3 milyar dolarlık döviz bozduran şirketlerin döviz hesaplarında 25.4 milyar dolar kaldı. Bu, kurun yükselişinin önünü de kesti.
Rahim Ak/sabah