Bankalar, 2005'te yüksek faizli krediyle konut alanların kredilerini kapatıp başka bir bankaya kaçmasını önlemek üzere komisyona yüklenmeye başladı. Kredinin yaklaşık binde 3'ünü bulan ve işlem veya dosya masrafı adı altında alınan peşin paralar son dönemde 5'e kadar çıkardı.
Böylece ileride faizler düşünce konut kredisi alan vatandaşların kredisini başka bir bankadan ucuz kredi alıp kapatması nedeniyle görecekleri zararın önlemini şimdiden almış oldular. Ancak alınan önlem kredi maliyetini de yükseltti. Böylece kredisini kapatma niyetinde olmayan vatandaşlar da aynı masrafları ödemek zorunda kalıyor. Örneğin 100 bin YTL kredi çeken vatandaş normalde ayda 2 bin 19 YTL taksit öderken daha krediyi çekerken kendisine çıkarılan masraflar nedeniyle aylık yüzde 1.8'e kadar çıkan oranlarda fazla faiz ödemek zorunda kalıyor. Bunun aylık taksitlere etkisi ise 145 YTL oluyor. Bir başka deyişle vatandaş 2 bin 19 YTL taksit ödüyor görünse de masraflar nedeniyle aslında 2 bin 164 YTL taksit ödüyor. 8 bankadan alınan bilgilere göre dosya masrafı en düşük olan banka İş Bankası. İş Bankası sadece binde 7 masraf alırken Bank Europa'da oran yüzde 6'ya çıkıyor.
'Masraf adıyla alınan para, faizi duyurulanın iki katına çıkarıyor
Tüketiciler Birliği Genel Başkan Yardımcısı Kemal Özer, tüketici kredisi kullanımlarında 'masraf' adı altında bankaların aldığı paranın, tüketicinin cebinden, duyurulan faizlerin en az 2 katı para çıkması anlamına geldiğini savundu.
Özer, Türkiye'de bankacılık sektöründeki müşteri-banka ilişkilerinin tam olarak rayına oturmaması nedeniyle, bazı konuların tüketici aleyhine suistimal edildiğini öne sürdü. Bu durumun özellikle, bayram kredisi gibi düşük miktardaki kredi taleplerinde net bir şekilde ortaya çıktığını anlatan Özer, şunları kaydetti: "Örneğin bir banka, verdiği reklamlarda, bin YTL kredi için aylık yüzde 1.5 faizle kredi verdiğini duyuruyor. Faizi hesaplıyorsunuz, açıklanan oranın çok üzerinde bir faizle karşılaşıyorsunuz. Sorduğunuzda sebebin 'işlem masrafı' olduğu söyleniyor. Bunun adı 'gizli faiz'dir.''
Rahim Ak/Sabah