2027 kamu yatırımlarında yeni proje freni Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın genelgesinde

Toygun ATİLLA

Resmî Gazete’de gece yayımlanan iki cümlenin, Türkiye’de kamu yatırımlarından iş alan yüzlerce şirket açısından oldukça büyük bir anlamı var.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan imzasıyla yayımlanan 2027-2029 Dönemi Kamu Yatırım Programı Hazırlıkları Genelgesi’nde önce devam eden öncelikli projeler arasında en kısa sürede tamamlanabilecek olanlara öncelik verilecek.

Resmi gazetedeki diğer kritik cümle ise, Tasarruf tedbirleri kapsamında, zorunlu haller dışında 2027 Yılı Kamu Yatırım Programı’na yeni proje alınmayacak olması.

Bu iki cümleyi birlikte okuyunca 2027 kamu yatırımlarının şifresi ortaya çıkıyor.  Yeni işe başlamaktan önce eldeki işi bitirmek.

14 TRİLYON LİRALIK DEV PORTFÖY

Kararın büyüklüğünü anlayabilmek için önce Türkiye’nin elindeki yatırım stokuna bakmak gerekiyor.

2026 Yılı Kamu Yatırım Programı’nda kamu kurumlarının yürüttüğü projelerin toplam tutarı yaklaşık 13 trilyon 999 milyar TL, yani yuvarlak hesapla 14 trilyon liraydı.

Bu portföyde 3 bin 857’si ana proje olmak üzere toplam 13 bin 887 proje bulunuyordu.

Daha önemlisi, 2026 programına 5 bin 284 yeni proje dahil edilmişti. Bunların 2 bin 403’ü çok yıllık, 2 bin 881’i bir yılda tamamlanacak projelerdi.

2027’de ise özellikle çok yıllı yeni projeler açısından musluk ciddi biçimde kısılıyor.

Yalnız Cumhurbaşkanlığı Genelgesi değil, yayımlanan ayrıntılı yatırım rehberi de aynı politikayı daha açık biçimde ortaya koyuyor.

“Acil ve çok zorunlu haller dışında kamu yatırım programına çok yıllı yeni proje alınmayacaktır.”

Üstelik bu sınırlamanın yalnız program hazırlanırken değil, 2027 içindeki uygulama sürecinde de devam edeceği belirtiliyor.

MÜTEAHHİT İÇİN NE ANLAMA GELİYOR?

Burada mesele yalnız Ankara’nın bütçe disiplini değil.

Kamu yatırımlarının arkasında çok geniş bir ekonomik zincir bulunuyor.

Karayolu ve demiryolu müteahhitleri, altyapı şirketleri, enerji ekipmanı üreticileri, çimento ve demir-çelik şirketleri, mühendislik firmaları, iş makinesi tedarikçileri, OSB ve sulama yatırımlarına çalışan şirketler…

2027’de bu şirketler açısından soru artık yalnızca “Hangi yeni ihale açılacak?” olmayacak.

En az onun kadar önemli soru ise “Devam eden hangi projeye ne kadar ödenek ayrılacak ve hangisi hızlandırılarak bitirilecek?” olması…

Yeni dönemde avantaj, sıfırdan proje bekleyenlerden çok mevcut kamu yatırım portföyünde işi bulunan şirketlere geçebilir.

HER ŞEY DURMUYOR

Burada önemli bir ayrım yapmamız gerekiyor.

Yeni düzenlemeyi “Türkiye’de 2027’de yeni kamu yatırımı yapılmayacak” şeklinde okumak doğru değil.

Genelgede açıkça “zorunlu haller dışında” ifadesi kullanılıyor.

Üstelik rehber hangi yatırımların öncelikli kalacağını da ayrıntılı biçimde gösteriyor.

Enerjide arz güvenliği, doğal gaz kaynak ve güzergâh çeşitlendirmesi, yenilenebilir enerjinin sisteme bağlanmasını sağlayacak iletim altyapısı öne çıkıyor.

Demiryolunda Mersin-Gaziantep, Ankara-İzmir, Bandırma-Bursa-Osmaneli ve Halkalı-Kapıkule projeleri açıkça öncelikli yatırımlar arasında sayılıyor.

Limanlarda Doğu Akdeniz Ana Konteyner Limanı ve Rize İyidere Lojistik Limanı, karayollarında trafik darboğazları ve güvenlik yatırımları, havalimanlarında ise mevcut pist, apron ve taksi yollarının onarım ve iyileştirilmesi öncelikler arasında.

Yani yatırım tamamen durmuyor.

Paranın gideceği adres değişiyor.

KÖİ KAPISI DA KAPANMIŞ DEĞİL

Bir başka kritik ayrıntı da Kamu Özel İşbirliği projelerinde.

Rehber KÖİ projelerini ayrıca düzenliyor ve bu modelin kullanılabileceği koşulları tanımlıyor.

Dolayısıyla genelgeden, bütün PPP/KÖİ projelerinin otomatik biçimde yasaklandığı sonucu çıkarılamaz.

Ancak burada da ekonomik yapılabilirlik ve kamu kaynaklarının kullanımına kıyasla harcama etkinliği kriterleri öne çıkıyor.

2027’NİN ANAHTAR KELİMESİ: TAMAMLAMA

Yeni yatırım politikasının belki de en önemli cümlesi ise rehberin başka bir bölümünde.

Kamu kuruluşlarından yatırım stokunun ortalama tamamlanma süresini azaltmaları isteniyor.

Gerekirse Strateji ve Bütçe Başkanlığı bu süreyi azaltmak amacıyla ilave tedbirleri kendisi de alabilecek.

Bu nedenle 12 Eylül gecesi yayımlanan belgeyi yalnızca bir “tasarruf genelgesi” olarak okumak eksik kalır.

Belge aynı zamanda Türkiye’nin 2027 kamu yatırım politikasında öncelik değişikliğinin ilanı.

2026’da 14 trilyon liraya yaklaşan dev bir proje portföyü ve programa giren 5 bin 284 yeni proje vardı.

2027’nin mesajı ise “Yeni şantiye açmadan önce mevcut şantiyeyi bitir” olacak.

patronlardunyasi.com