Borajet satışından çok kötü kokular geliyor
Borajet satışından çok kötü kokular geliyor
Çift Geyik Karaca'nın Topkapı’da bulunan fabrika binası ne olacak?
Çift Geyik Karaca'nın Topkapı’da bulunan fabrika binası ne olacak?
Ethem Sancak gazeteleri öyle bir isme devretti ki...
Ethem Sancak gazeteleri öyle bir isme devretti ki...
Zorlu'nun meşhur plazası kimin oldu?
Zorlu'nun meşhur plazası kimin oldu?
HABERLER>İŞTE BAŞARANLAR
5 Mayıs 2017 Cuma - 15:26

Fiyatı 10 TL'ye çıktı! Mimarlığı bırakıp muzcu oldu..

Yerli muzda hasat mevsimi bitti. Bunu fırsat bilen ithalatçılar fiyatlarla istedikleri gibi oynuyor. Markette muzun fiyatı 10 TL’yi geçti. İlk hasat zamanı olan Ağustos’tan önce fiyatların geri gelmesi beklenmiyor…

Fiyatı 10 TL ye çıktı! Mimarlığı bırakıp muzcu oldu..

İdriz Çokal'ın haberi

MUZ Türkiye’de sınırlı bir bölgede üretiliyor. Mersin’in Anamur ilçesi başta olmak üzere Bozyazı, Aydıncık ilçelerinde üretim mevcut. Antalya’nın Gazipaşa ve Alanya ilçelerinde de üretimi yapılıyor. Bunun dışında Türkiye’de iklim koşulları muz üretimi için elverişli değil. Ancak Mersin ve Antalya’nın ilçelerinde örtü altında (sera) muz üretiminin yaygınlaşmaya başladığını söylememiz gerekiyor.

Muz, yakından takip ettiğimiz bir meyve. Neredeyse her yıl haberini yapıp piyasada olup bitenleri kamuoyuna aktarmaya çalışıyoruz. 2016’nın sonunda hasat döneminin ilk aylarında yerli üretimdeki artışı, ithal muz ile yerli muzun fiyat savaşını konu alan bir haber yapmış ve yerli muzun bol olduğu dönemde ithalatçıların fiyat kırarak yerli üreticiyi zorladıklarını anlatmıştık.

Şu sıralar marketlerde muzun fiyatları 10 TL’nin üzerine çıktı. Nisan ayı enflasyonunda muz fiyatlarını başrolde görecek gibiyiz. Yerli muz ise piyasada neredeyse yok. Haliyle bu fiyat hareketliliğinin nedenlerini de araştırıp size aktarmak istedik.

Fiyatlar iki nedenle artıyor. Birincisi, yerli muzun hasat dönemi bitti. Şu anda seralarda ikinci ürün bulmak mümkün ama miktarı çok az. Haliyle meydan ithalatçılara kalmış durumda. Aralık, ocak ayında perakende fiyatlarını 5 TL seviyesine çeken muz ithalatçıları şu sıralar piyasanın durumunu fırsata çevirmiş durumda. Ülkemizde ithal muzlar, 1980’li yıllarda ithalatı yapılan ilk muz markası olan ‘Çikita’ ile anılır.

Pazarın bu durumuna bakınca, “Çikita muz fırsatçı çıktı” demek gerekiyor. Yerli muz hasadının bitmesini fırsat bilen ithalatçılar, fiyatları 10 TL’nin üzerine taşıdı. Bazı marketlerde 12-13 TL seviyesine bile çıktığı gözlemleniyor. 

UMUT YENİ HASAT DÖNEMİNDE

Anamur Ziraat Odası Başkanı Ahmet Şeref Gümüş, bu yüksek fiyatların birkaç ay daha devam edeceğini belirtiyor. Yeni hasat döneminin ağustos ayında olacağını belirten Gümüş, “Bu fiyatlar geçici. Şu anda seralarda çok az miktarda yerli muz var. Haliyle arz düşünce fiyatlar da yükseliyor. Ağustos ayında muz bollaşınca tekrar fiyatlar geriler” diyor. Gümüş’ün verdiği bilgiye göre, seralarda bulunan muzlar bugünlerde üreticiden tüccara 4-5 TL arasında gidiyor. Muzların işlenip, paketlenmesi ile birlikte maliyet 7 TL’ye çıkıyor. Haliyle İstanbul’daki marketlere 10 TL’nin altında mal girişi zor görünüyor.

Üretimi 12 aya yaymak için çalışmalar yaptıklarını söyleyen Gümüş, “Seralardaki ekimleri planlamaya çalışıyoruz. Böylece 12 ay hasat yapabilir hale gelmek istiyoruz. Şu anda hasatta dört ay gibi bir boşluk var. Bu boşluğu doldurursak her mevsim hasat yapabileceğiz. Böylece muz arzında bir istikrar olacak” diyor. Muz üretiminin çok doğal şartlarda yapıldığını belirten Gümüş, “İlaç kullanılmıyor. Böcek ve zararlılarla mücadele doğal yöntemlerle yapılıyor. Tavuklarla böceklerden kurtuluyoruz. Gübre ise tamamen hayvan gübresi. Muz, hayvancılık, demir çelik ve naylon sanayilerine de direk katkı sağlıyor” diyor.

“İTHAL MUZA İHTİYAÇ KALMAYACAK”

Yerli muz üretiminin her geçen yıl arttığını dikkat çeken Gümüş, şu bilgileri veriyor. “Muz üretimi 2000 yılı başlarında 60 bin ton seviyesinde idi. Günümüzde 306 bin tona çıktı. Böyle giderse 5-10 yıla kadar kendi kendine yeten bir ülke haline geliriz. Muzdaki kazanç yeni bahçelerin kurulmasına neden oluyor. Üretici sayısı her yıl artıyor. İthal muza ihtiyacımız kalmaz.”

Muz üretiminde öne çıkan ilçelerden biri de Alanya. Alanya Muz Üreticileri Birliği Başkanı Hüseyin Güney, muz üretiminin ilçede her geçen yıl arttığını vurguluyor. Bu yılki fiyat artışında üretimdeki düşüşün de etkili olduğunu vurguluyor. Güney, “Bu yıl iklim şartları da çok elverişli değildi. Bazı bölgelerde seralar zarar gördü. Açık alanda muz üretilen bölgelerde ise don nedeniyle rekolte kayıpları yaşandı. İthalat kanadında ise döviz kurlarındaki yükseklik de etkilenince muz fiyatları hem yerlide hem ithalde yükseldi. Şu anda seralarda ikinci hasat ürünler var. Fiyatı 5 TL. Aslında bu fiyat 2-3 TL arasında olması lazım. Şartlar hem içeride hem dışarıda kötü olunca fiyatlar artıyor” diyor. 

“MİMARLIĞI BIRAKIP MUZCU OLDU”

Sinan Sinaoğlu mimarlık mesleğini bırakarak muz üretimine geçmiş bir isim. Rahmetli babası Niyazi Sinaoğlu da eczacılığı bırakıp muz üretimine geçmiş. Hatta bir dönem Anamur Muz Üreticileri Birliği Başkanlığı yapmış. Geçmişte Ankara’da mimarlık yapan Sinan Sinaoğlu şimdi memleketi Anamur’da 45 dekar alanda muz yetiştiriyor. Dekarda 15 bin TL civarında net kazanç elde ettiğini belirten Sinaoğlu, bu yılki fiyat artışını birkaç nedene bağlıyor:

“Muz üretiminin en dip yaptığı dönemdeyiz. Anamur’da neredeyse muz yok. Ağustos ayında yeni hasatla birlikte piyasada muz artar. Sezonun bol olduğu dönemde muz ithalatçıları fiyatları kırıyor. Hasat sonu gelince fiyatları yukarı taşıdılar. Fiyat artışının birinci sebebi bu. Muz genelde tek ürün verir. Son dönemlerde çift ürün de alınmaya başladı. Kasım-Nisan arası üretimin bol olduğu dönemdir. Şu anda hasat neredeyse yok. Haliyle arzda düşüş var. Bu da fiyatlara yansıyor. Ayrıca dünya muz üretiminde söz sahibi ülkelerde rekolte kayıpları yaşandı. Bu da fiyatlar üzerinde etkili oldu. Bütün olumsuzluklara rağmen muz karlı bir iş. Tarlası olanlar bu işten daha karlı çıkar.”

İTHAL MUZUN TAHTI TEKLİKEDE

Türkiye’de muz üretimi 2000-2016 arasındaki dönemde peyderpey artarak 64 bin tondan 305 bin 926 tona yükseldi. Artışta örtü altı üretim etkili oldu. 2000 yılında örtü altı muz üretimi 35 bin 375 ton iken, bu rakam 2016 yılında 206 bin tona yükseldi. Örtü altı üretimle birlikte verimlilik de yükseldi. 2000 yılında dekar başına ortalama 3.7 ton olan muz üretimi geçen yıl 4.6 tona yükseldi. Yerli muz pazarda yer buldukça ekim alanları da hızla arttı. 2000 yılında 17 bin dekar olan muz alanları 2016 yılında 62 bin 245 dekara ulaştı. 

Peki, bu üretim artışı yeterli mi? Üretim tüketimi karşılıyor mu? Karşılıyor demek zor. Çünkü Türkiye’de gelir düzeyine bağlı olarak muz tüketimi de artıyor. Kişi başı muz tüketimi 1.5-2 kg’dan 5 kg’ın üzerine çıktı. Dolayısıyla yerli üretimin bu kadar artış göstermesine rağmen tüketime yetişemiyor. Halen muz ihtiyacı 500 bin ton dolaylarında. Bunun 306 bin tonu iç üretimle, 194 bin tonu ise ithalatla karşılanıyor.

2012’de 225 bin, 2013’te 235 bin, 2014’te 207 bin, 2015’te ise 201 bin ton muz ithal edildi. 2016’da bu rakam 200 bin tonun altına geriledi. Bu ithalat için 2012 yılında 110.4 milyon, 2013 yılında 115.3 milyon, 2014 yılında 102.5 milyon, 2015 yılında ise 99.5 milyon dolar ödendi. 2016’da ise dolardaki yükseliş nedeniyle 205 milyon dolar ödendi.

Yerli muz ithalata karşı gümrük duvarları ve referans fiyatla korunuyor. İthal muzlar 20 kilogramlık koliler içinde 9.5 dolar referans fiyat ve yüzde 145.8 gümrük vergisiyle geliyor. Bu haliyle fiyat 23 dolara çıkıyor. 

Kaçak muz nasıl giriyor?

Yerli muz üreticilerinin yıllardır gündeme getirdiği bir konu var: Kaçakçılık… Kaçak muzla ilgili kesin bir ölçüm yapılamıyor. Yıllardır Suriye üzerinden giren kaçak muzların yeni adresinin İran olduğu söyleniyor. Peki, kaçak muzlar ülkeye nasıl giriyor? Yine muz üreticilerinin yaptığı tespitlere göre, muzlar önce sınırın öbür yakasındaki köylere kamyonlarla geliyor. Sınırı ise hava karardıktan sonra eşek ve katır üzerinde geçiyor. Bir de sınır ticareti görüntüsüyle yapılıyor. Sınır ticareti yasal. Sadece iki sınır komşusu şehir arasında sınırlı ürünlerde yapılması gerekiyor. Muzlar da sınır ticareti çerçevesinde Türkiye’ye sınır ticareti sınırlarının üstünde miktarlarda giriyor. Doğu ve Güneydoğu Anadolu’ya kaçak yolla giren bu muzlar daha sonra İstanbul’a kadar ulaşıyor.

Muz bahçesinde süper gelir

Muz, çok yıllık bir bitki türü. Ağacını bir defa diktikten sonra 20 yıl gibi bir süre meyve alabiliyorsunuz. Tek yapmanız gereken yeni çıkan filizleri seyrekleştirmek. Meyve veren kısımlar her hasat sonrasında çürüyor. Yandan çıkan 5-6 filizden yalnızca iki tanesi yeni dönem meyve vermesi için ayrılıyor. Yeni ağaç dikilmiyor ama filiz ayıklama yapılması gerekiyor. Aksi takdirde verimi düşük kalıyor.

Muz narin bir ürün. Hava sıcaklığı 4 derecenin altına düştüğü an meyve zarar görüyor. Bu nedenle de üretim ağırlıklı olarak seralarda yapılıyor. Bu nedenle bahçe maliyeti biraz yüksek. Bir dekar sera yaklaşık 50 bin TL’ye mal oluyor. Muz iyi para ettiği için arazisi de pahalı. Eğer arazi kendinizinse 50 bin TL gibi bir yatırım maliyeti var. Arazi için ayrıca 100 bin TL ödemeniz gerekebilir. Bir dekarda 20 bin TL gelir, 15 bin TL net kar elde ediliyor. Dönüm başına kar oldukça yüksek. 20 yıl gelir elde edilen bir bahçe için 150 bin TL’lik bir yatırım yapılması yetiyor. Net 15 bin TL karın hiçbir meyve bahçesinde olmadığını belirtelim…

Hangi ülke ne kadar muz üretiyor? (Bin ton)

Hindistan    7.000
Brezilya    5.650
Filipinler    3.900
Ekvador    3.600
Endonezya    2.500
Kosta Rika    2.769
Kolombiya    2.500
Çin    2.200
Mısır    400
İspanya    355
Türkiye    306
Güney Afrika    180

Yıllara göre Türkiye’de muz üretimi (Ton)

Yıllar    Miktar

2000    64.000
2001    75.000
2002    95.000
2003    110.000
2004    130.000
2005    150.000
2006    178.205
2007    189.107
2008    201.115
2009    204.115
2010    210.178
2011    206.501
2012    207.727
2013    215.472
2014    251.994
2015    270.500
2016    305.926
2017    298.000*

Kaynak: TÜİK

*Üretici tahmini

Para Dergisi

Etiketler:
AYRICALIKLI ÜYELİK
Patronlarla ilgili güncel, ekonomi, finans konularından haberdar olmak ister misin?
E-Mailin ile Ayrıcalıklı Üye Ol, ilk Sen haberdar ol
Adınız, Soyadınız:
E-posta adresiniz:
YORUMLAR
 Onay bekleyen yorum yok.

Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır.
Neleri kabul ediyorum: IP adresimin kaydedileceğini, adli makamlarca istenmesi durumunda ip adresimin yetkililerle paylaşılacağını, yazılan yorumların sorumluluğunun tarafıma ait olduğunu, yazımın, yetkililerce, fikrim sorulmaksızın yayından kaldırılabileceğini bu siteye girdiğim andan itibaren kabul etmiş sayılırım.
 

Bu haber henüz yorumlanmamış...

FACEBOOK YORUM
Yorumlarınızı Facebook hesabınız üzerinden yapın hemen onaylansın...
KATEGORİDEKİ DİĞER HABERLER
Ünlü futbolcu da gıda işine girdi
Gökhan Töre, bundan sonra Beşiktaş’ta pidecilik de yapacak.
Bu fikirle 21 ayda 1,5 milyar dolar kazandı
Dünya teknoloji devi Google’ın eski mühendislerinden Colin Huang, Silikon ...
Recep İvedik’in son işi: Hayvancılık...
Recep İvedik 5 şu anda gösterimde. Gişe performansı diğerlerinden daha ...
 
Kıbrıs'tan getirtti! Günde 6 bin TL kazanıyor
Eşek çiftliği kuran Fevzi Taşçı, 200 eşekten günde elde ettiği 50 litre ...
TİM-TEB Girişim Evleri 64 Milyon TL yatırım aldı
TEB tarafından 2013 yılında hayata geçirilen, 2015 yılında ise TİM’in ...
Bu bölümden mezun olan işsiz kalmıyor!.
Üniversitede mezun olduğunuz bölüm iş bulma olasılığınızı da belirliyor
 
Girişimciye 100 bin lira kredi desteği
Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi’nin ...
Beton binaları akıllandırıp dünyada ilk 10 arasına girdi..
Türkiye’nin uluslararası alanda, özellikle de müteahhitlikte iş yapan ...
Meleklerin yatırımları kanatlandı, 67 Milyon Doları aştı
Girişimlere, 2015 yılında 36 milyon dolar yatırım yapılırken, 2016 yılında ...
 
Sabotaj iddiası! Ayvalık'ın Cennet Koyu yakıldı mı!
GÜNDEM
Sabotaj iddiası! Ayvalık'ın Cennet Koyu yakıldı mı!
Mahkeme 10 gazetecinin tahliyesini 'darbe girişimi tekrarlanabilir' diye reddetti
MEDYA
Mahkeme 10 gazetecinin tahliyesini 'darbe girişimi tekrarlanabilir' diye reddetti
Ünlü sunucunun ihanet fotoğrafları yuva yıktı! Boşanıyoruz
AKTÜEL
Ünlü sunucunun ihanet fotoğrafları yuva yıktı! Boşanıyoruz
Firari Zekeriya Öz'ün iskansız plazada 5 milyon dolarlık iki rezidansı çıktı
EKONOMİ
Firari Zekeriya Öz'ün iskansız plazada 5 milyon dolarlık iki rezidansı çıktı
Cem Küçük: Haydi hükümet aleyhine bir yazı yazın, Aydın Doğan'a talimat veririm gereğini yapar
MEDYA
Cem Küçük: Haydi hükümet aleyhine bir yazı yazın, Aydın Doğan'a talimat veririm gereğini yapar
Merkel'den Erdoğan'ın boykot çağrısına tepki: Müsamaha göstermeyeceğiz
DÜNYA
Merkel'den Erdoğan'ın boykot çağrısına tepki: Müsamaha göstermeyeceğiz
Ataşehir’deki feci kaza iki can aldı
GÜNDEM
Ataşehir’deki feci kaza iki can aldı
Adil Öksüz'ün kardeşi kaç yıl hapis cezası aldı?
GÜNDEM
Adil Öksüz'ün kardeşi kaç yıl hapis cezası aldı?
Nişantaşı'nda yakalandı! Torbacı mankenler...
GÜNDEM
Nişantaşı'nda yakalandı! Torbacı mankenler...
Türkiye'nin Babayiğit'i kim olacak? İşte ilk 3 aday....
OTOMOBİL
Türkiye'nin Babayiğit'i kim olacak? İşte ilk 3 aday....
Ana Sayfa Patronlar Ekonomi Finans Gündem Dünya Spor Medya Tekstil İşte Başaranlar Aktüel
KünyeHakkımızda KünyeKünye İletişimİletişim ReklamReklam FacebookFacebook TwitterTwitter Google+Google+ RSSRSS Sitene EkleSitene Ekle Günün HaberleriGünün Haberleri
Maxiva