'Sahibinden' ilanlarında dolandırıcılık tehlikesi
"Sahibinden" ilanlarında dolandırıcılık tehlikesi
İş dünyası rotayı batıya kırdı: 64 Milyar Dolarlık satın alma...
İş dünyası rotayı batıya kırdı: 64 Milyar Dolarlık satın alma...
İTO'da işler karıştı! MÜSİAD’ın yoklamasında 3 isim çıktı
İTO'da işler karıştı! MÜSİAD’ın yoklamasında 3 isim çıktı
Körfez sermayeli bankada personel katliamı sürüyor...
Körfez sermayeli bankada personel katliamı sürüyor...
HABERLER>İŞTE BAŞARANLAR
9 Aralık 2016 Cuma - 16:07

En tatlı yatırım: Bir dekar bahçeden süper gelir

Yerli muzda hasat dönemi başladı. Verim oldukça iyi. Tarlada 2.2 TL’ye markette 5 TL’ye satılıyor. Üretici durumdan memnun. Ancak muz ithalatçıları ucuza soktukları ürünleri piyasaya vermeye başladı. Muzda fiyat savaşları kapıda…

En tatlı yatırım: Bir dekar bahçeden süper gelir

İdriz Çokal'ın haberi

TÜRKİYE’NİN iklim koşulları, muzun sadece Mersin’e bağlı Anamur, Bozyazı ve Aydıncık ile Antalya’ya bağlı Alanya ve Gazipaşa ilçelerinde üretilmesine imkan tanıyor. Antalya’nın Serik, Fenike, Kumluca gibi ilçelerinde de deneme üretimleri yapıldı ama istenilen verim alınamadı.

Fakat son dönemlerde örtü altı üretimle Mersin’in diğer ilçelerinde de muz üretimi hızla yaygınlaşıyor. Muzda hasat dönemi şu günlerde başladı. Şu sıralar yerli muz üretiminde oldukça bol bir döneme girildi. Tam bu noktada ithal ve yerli muz arasında fiyat savaşları ilan edildi. Muz ithalatçıları fiyat düşürerek yerli muzun önünü kesmeye çalışırken, yerli üreticiler de kaliteye vurgu yapıyor. Biz de hem muz sezonunu hem de pazarın durumunu araştırdık.

Türkiye’de muz üretimi 2000-2015 döneminde 64 bin tondan 270 bin 500 tona yükseldi. Artışta örtü altı üretim etkili oldu. 2000 yılında örtü altı muz üretimi 35 bin 375 tonken, bu rakam 2015 yılında 200 bin 244 tona yükseldi. Örtü altı üretimle birlikte verimlilik de arttı. 2000 yılında dekar başına 3.7 ton olan muz üretimi geçen yıl 4.6 tona yükseldi. Yerli muz pazarda yer buldukça ekim alanları da hızla arttı. 2000 yılında 17 bin dekar olan muz alanları 2015 yılında 58 bin 380 dekara ulaştı. 

KİŞİ BAŞI 5 KİLOGRAM TÜKETİLİYOR

Peki, bu üretimin artışı yeterli mi? Üretim tüketimi karşılıyor mu? Bu soruları 15 yıl önce sorsaydık üretimin yeterli olduğu söylenebilirdi. Ancak önemli ölçüde artan tüketim bu soruların yanıtlarının artık değişik olmasına yol açıyor. Ülkemizde kişi başı muz tüketimi 1.5-2 kilodan beş kilonun üzerine çıktı. Dolayısıyla yerli üretim artış göstermese de tüketime yetişemiyor. Halen ülke muz ihtiyacı 470 bin ton dolaylarında. Bunun 270 bin tonu iç üretimle, 200 bin tonu ise ithalatla karşılanıyor. 2012’de 225 bin, 2013’te 235 bin, 2014’te 207 bin, 2015’te ise 201 bin ton muz ithal edildi. Bu ithalat için 2012’de 110.4 milyon, 2013’te 115.3 milyon, 2014’te 102.5 milyon, 2015’te ise 99.5 milyon dolar ödendi.

REFERANS FİYATLA KORUNUYOR

Bu yılbaşında bir muz haberi yapmış ve ithal muzların Türkiye’ye kolay bir şekilde girdiğini anlatmıştık. Muz üreticilerinin gümrüklerde yaşanan sıkıntıları bir rapor halinde ilgili bakanlıklara sunduklarını ve bu konuda önlem alınması gerektiğini belirtmiştik. Devletin ilgili makamları konuyu inceleyip bir sonuca ulaştırmış. Artık yerli muz referans fiyat uygulamasıyla korunuyor. İthal muzlar 20 kilogramlık koli içinde 9.5 dolar referans fiyat ve yüzde 145.8 gümrük vergisiyle geliyor. Bu haliyle fiyat 23 dolara çıkıyor.

Bu yıl ithalatçı bir firma mahkeme kararıyla 5 dolar referans fiyatla muz ithal edince piyasada bir bolluk oluştu. İthal muzun koli fiyatı da 12 dolara geriledi. Yerli üretici de bundan oldukça zarar etti. Bakanlık yetkilileri sonra bu durumu düzeltti ama halen piyasada bu sıkıntılı dönemden kalma muzlar mevcut.

“FİYAT FARKI KORUNMALI”

Türkiye Ziraat Odaları Birliği Başkanı Şemsi Bayraktar, referans fiyat uygulamasının harfiyen uyulmasıyla yerli üreticinin korunabileceğini söylüyor. Normal koşullarda yerli üreticinin muz üreticisi ülkelerin fiyatlarıyla rekabet etmesinin imkansız olduğuna dikkati çeken Bayraktar, “Ekolojik avantaj nedeniyle ülkemiz üreticisinin Ekvador, Panama, Kosta Rika gibi ülkelerin üreticileriyle rekabet etmesi mümkün değil. O ülkeler iklim koşulları nedeniyle açıkta muz üretimi yaparken, ülkemiz ürettiği 270.5 bin ton muzun, dörtte üçünü örtü altında yetiştiriyor. Bunun maliyeti de üreticimizin üzerinde” diyor. Konuyla ilgili raporun, Gümrük ve Ticaret ile Ekonomi Bakanlıklarına sunulduğu bilgisini veren Bayraktar, denetimlerin artırılması ve dolardaki yükselme sonucu son günlerde ithal muz fiyatlarında bir miktar artış görüldüğüne dikkat çekiyor. Son günlerde büyükşehirlerde marketlerde yerli muzun 4 TL’den, ithal muzun ise 6-7 TL’den satıldığını söyleyen Bayraktar bu farkın korunması gerektiğini belirtiyor. Bayraktar sözlerini şöyle sürdürüyor: 

“İthal muz fiyatı artınca, yerli muz fiyatı da üreticide 1.6 TL’den 2.1 TL’ye çıktı. Bu durum üreticimiz açısından olumlu bir gelişme. 1995 yılında bir kilogram muzun fiyatının 4 kilogram elma fiyatıyla aynı olduğunu düşündüğümüzde 4 TL’lik fiyat son derece yetersizdir. Bugün yerli muzun fiyatı elma fiyatıyla aynı. Yerli muz tüketimi ancak ve ancak fiyat avantajıyla artırılabilir. Bundan dolayı ithal edilen muza gözetim uygulaması getirilmesi, gümrüklerden muz geçişlerinde kırmızı hattın uygulanması önemli. Türkiye’ye gelecek önemli muz ihracatçı ülkelerinden biri olan Ekvador’un heyetiyle de yapılacak görüşmelerde muz olayına özel hassasiyet gösterilmeli.”

“İRAN’DAN KAÇAK GİRİYOR”

Muzun Türkiye’deki ana üssü Mersin’in Anamur ilçesinde şu günlerde hasat dönemi yaşanıyor. Anamur Ziraat Odası Başkanı Ahmet Şeref Gümüş, sezonun iyi başladığını, hem verimin hem de fiyatların üreticiyi memnun ettiğini belirtiyor. Muzun tarla çıkış fiyatı 2-2.2 TL seviyelerinde. Markette ise 5-6 TL’den satılıyor. İthal muz ise 7 TL’ye satılıyor. Gümüş, “Referans fiyat ile ilgili sıkıntılar çözüldü. Şu anda problem kalmadı. Fiyatlar da üreticiyi kurtarır seviyelerde” diyor. Kaçak muz girişlerinin önlenmesi gerektiğini söyleyen Gümüş, İran sınırından kaçak girişlerin yoğun olduğunu söylüyor. Gümüş, bu girişlerin sınır ticareti adı altında yapıldığını oysa bu muzların İstanbul pazarına ulaştığını söylüyor. Sınır ticaretinin komşu iki şehir arasında sınırlı şekilde olması gerektiğini söyleyen Gümüş, bu konuda denetimlerin sıklaştırılması gerektiğini vurguluyor. Son dönemlerde yerli muzların büyüklükte ithallerle yarışır hale geldiğini söyleyen Gümüş bu değişimi örtü altı üretime bağlıyor. Gümüş, şu değerlendirmeyi yapıyor:

“Hem tarımsal araştırma enstitüleri hem de fidancılar bu konularda çalışıyor. Yerli muz eskiden sadece açıkta üretilirdi. Yeterli nem alamadığı için de fazla büyümezdi. Örtü altı üretimde nem oranını ayarlayabiliyoruz. Böylece de muzun istediği iklim koşulu oluşuyor. Yerli muzun büyümesi tamamen örtü altı üretimle ilgili.”

İTHAL KADAR YERLİ ŞARTI

Mersin Ziraat Odası Başkanı Cengiz Gökçel de market ve manavlardaki ithal muz bolluğunu dikkat çekiyor. Muz ithalatında bir dönem karışıklık olduğunu söyleyen Gökçel, 5 dolar referans fiyatla mal girdiğini ve bu dönemde giren malların halen marketlerin depolarında durduğunu savunuyor. “Dolayısıyla marketlerde halen ithal muz öne çıkıyor” diyen Gökçel, marketlere ithal mal yerine yerli ürün kullanılması için kota uygulaması ve belli oranda yerli şartı getirilmesi gerektiğini savunuyor ve “İthal ettiğin kadar yerli şartı getirilmeli” diyor.

Kaçak muz nasıl giriyor?

Kaçak muzla ilgili kesin bir ölçüm yapılamıyor. Yıllardır Suriye üzerinden giren kaçak muzların yeni adresi artık İran oldu. Muz üreticilerinin yaptığı tespitlere göre, muzlar önce sınırın öbür yakasındaki köylere kamyonlarla geliyor. Sınırı ise hava karardıktan sonra eşek ve katır üzerinde geçiyor. Ticaret bir de sınır ticareti görüntüsüyle yapılıyor. Sınır ticareti yasal. Sadece iki sınır komşusu şehir arasında sınırlı ürünlerde yapılması gerekiyor. Muzlar sınır ticareti çerçevesinde Türkiye’ye izin verilen sınırın üstünde miktarlarda giriyor. Doğu ve Güneydoğu Anadolu’ya kaçak yolla giren bu muzlar İstanbul’a kadar ulaşıyor.

Bir dekar bahçeden süper gelir

Muz, çok yıllık bir bitki türü. Ağacını bir defa diktikten sonra 20 yıl meyve alabiliyorsunuz. İklim olarak 4 derecenin altını sevmiyor. Dolayısıyla çok sınırlı bir bölgede ekimi yapılabiliyor. Türkiye’de sadece Mersin ve Antalya’nın birkaç ilçesinde yetişiyor. Bu bölgelerde de sıcaklıklar bazen 4 derecenin altına düşebiliyor. Bu nedenle de muz bahçelerinin sera sistemleri ile korunması tavsiye ediliyor. Hal böyle olunca, başlangıç yatırımı biraz maliyetli. Bir dekar sera yaklaşık 50 bin TL’ye mal oluyor. Muz iyi para ettiği için arazisi de pahalı. Eğer arazi kendinizinse 50 bin TL gibi bir yatırım maliyeti var. Arazi için ayrıca 50 bin TL ödemeniz gerekebilir. Bir dekarda 17-20 bin TL gelir, 12 bin TL net kar elde bilirsiniz. Dönüm başına kar oldukça yüksek. 20 yıl gelir elde edilen bir bahçe için 50-100 bin TL’lik bir yatırım fazla değil. Net 12 bin TL karın hiçbir meyve bahçesinde olmadığını belirtelim.

*** TABLO 

Hangi ülke ne kadar muz üretiyor? (Bin ton)

Hindistan    7.000
Brezilya    5.650
Filipinler    3.900
Ekvador    3.600
Endonezya    2.500
Kosta Rika    2.769
Kolombiya    2.500
Çin    2.200
Türkiye    470
Mısır    400
İspanya    355
Güney Afrika    180

Para Dergisi

Etiketler:
AYRICALIKLI ÜYELİK
Patronlarla ilgili güncel, ekonomi, finans konularından haberdar olmak ister misin?
E-Mailin ile Ayrıcalıklı Üye Ol, ilk Sen haberdar ol
Adınız, Soyadınız:
E-posta adresiniz:
YORUMLAR
 Onay bekleyen yorum yok.

Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır.
Neleri kabul ediyorum: IP adresimin kaydedileceğini, adli makamlarca istenmesi durumunda ip adresimin yetkililerle paylaşılacağını, yazılan yorumların sorumluluğunun tarafıma ait olduğunu, yazımın, yetkililerce, fikrim sorulmaksızın yayından kaldırılabileceğini bu siteye girdiğim andan itibaren kabul etmiş sayılırım.
 

Bu haber henüz yorumlanmamış...

FACEBOOK YORUM
Yorumlarınızı Facebook hesabınız üzerinden yapın hemen onaylansın...
KATEGORİDEKİ DİĞER HABERLER
Adanalıdan Romanya’ya 204 milyon euroluk yatırım
Tosmur Group’un yurtdışına yönelik yapacağı ilk yatırım olmaya hazırlanan ...
Yabancı CEO'yu hamama götürdü, dev markayı kaptı
Herschel, dünyaca ünlü bir marka. Türkiye’ye geliş hikayesi ise çok ilginç...
Türk iş kadını Amazon'a girmeyi nasıl başardı?
Grup Baby Genel Müdürü Ayla Müstecaplıoğlu, 2011 sonunda üretime geçen ...
 
İtalyan restoran devi Eataly'nin temeli Kapalıçarşı'da atılmış
İtalyan girişimci Oscar Farinetti'nin 1997’de İstanbul’a tatile gelmesiyle ...
13'nde başladı, 14 yaşında nasıl milyoner oldu?
İngiltere’de, 14 yaşındaki Harvey, araç sahiplerine “vergi hatırlatma ...
Türkler niçin kendi işinin sahibi olmak istiyor?
Bu yıl yedincisi yapılan araştırmanın sonuçlarına göre, Türk halkının ...
 
Günde 15 dakika çalışıp 30 bin lira kazanacaklar
Mersin'in Erdemli ilçesinde özel sektörde çalışan 2 kuzen, ek gelir arayışıyla ...
İşte Türkiye'nin beyin avcılarından yöneticilere önemli tavsiyeler
Türkiye’nin önde gelen “head hunter”ları pazarı değerlendirirken geleceğin ...
Geç kalmayın! Yüzde 100 kazandırıyor
Buğday ve çavdar melezi olan tritikale bitkisinin üretimi giderek artıyor. ...
 
Verginin duayen ismi hayatını kaybetti
EKONOMİ
Verginin duayen ismi hayatını kaybetti
Bu ilde kiralar 4 bin 228 arttı...
EKONOMİ
Bu ilde kiralar 4 bin 228 arttı...
169 restoranını kapattı, 6.700 kişi işsiz kalacak
DÜNYA
169 restoranını kapattı, 6.700 kişi işsiz kalacak
BAE'den Türkiye karşıtı çirkin yayın!
DÜNYA
BAE'den Türkiye karşıtı çirkin yayın!
Faktoring şirketlerinin alacakları 33 milyar TL'yi aştı
FİNANS
Faktoring şirketlerinin alacakları 33 milyar TL'yi aştı
Hangi başkanlar koltuğu bırakacak?
EKONOMİ
Hangi başkanlar koltuğu bırakacak?
Hazine, iki günde 8 milyar TL borçlandı
FİNANS
Hazine, iki günde 8 milyar TL borçlandı
Bylock'tan gözaltına alınmıştı:  Konyaspor Başkanı Ahmet Şan istifa etti
SPOR
Bylock'tan gözaltına alınmıştı: Konyaspor Başkanı Ahmet Şan istifa etti
Sabah Okur Temsilcisi'ni isyan ettiren ahlaksız teklif: Pervasızlığa bakar mısınız?
MEDYA
Sabah Okur Temsilcisi'ni isyan ettiren ahlaksız teklif: Pervasızlığa bakar mısınız?
Lübnanlı bankanın Türkiye CEO'su görevinden ayrılıyor
FİNANS
Lübnanlı bankanın Türkiye CEO'su görevinden ayrılıyor
Ana Sayfa Patronlar Ekonomi Finans Gündem Dünya Spor Medya Tekstil İşte Başaranlar Aktüel
KünyeHakkımızda KünyeKünye İletişimİletişim ReklamReklam FacebookFacebook TwitterTwitter Google+Google+ RSSRSS Sitene EkleSitene Ekle Günün HaberleriGünün Haberleri
Maxiva